Een octrooiaanvraag indienen doe je door een gedetailleerde beschrijving van je uitvinding op te stellen, octrooiconclusies te formuleren en deze in te dienen bij het Octrooicentrum Nederland (voor een nationaal octrooi) of het Europees Octrooibureau (voor Europese bescherming). Dit klinkt eenvoudig, maar de kwaliteit van de aanvraag bepaalt in grote mate hoe sterk je octrooi uiteindelijk is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het aanvragen van een octrooi, van voorbereiding tot kosten.
Wat heb je nodig voordat je een octrooiaanvraag indient?
Voordat je een octrooi aanvraagt, heb je een duidelijke en volledige beschrijving van je uitvinding nodig, bewijs dat de uitvinding nieuw is, en zekerheid dat je de uitvinding nog niet openbaar hebt gemaakt. Publiceer je de uitvinding vóór de aanvraag, dan verlies je in de meeste landen het recht op octrooibescherming.
Concreet betekent dit dat je het volgende op orde moet hebben:
- Een gedetailleerde technische beschrijving van hoe de uitvinding werkt
- Tekeningen of schema’s die de werking visueel ondersteunen
- Octrooiconclusies die de grenzen van je bescherming bepalen
- Een nieuwheidsonderzoek of in ieder geval een eigen zoektocht naar bestaande octrooien en publicaties
- Bewijs van uitvinderschap, zodat duidelijk is wie de uitvinder is en wie de rechten bezit
Het is ook verstandig om intern geheimhouding te waarborgen. Bespreek de uitvinding alleen met medewerkers die een geheimhoudingsovereenkomst hebben getekend. Zo bescherm je de nieuwheid van je idee totdat de aanvraag is ingediend.
Hoe verloopt de octrooiprocedure stap voor stap?
De octrooiprocedure verloopt in grote lijnen via vijf stappen: opstellen van de aanvraag, indienen bij de bevoegde instantie, nieuwheids- en octrooieerbaarheidsonderzoek, verlening of afwijzing, en onderhoud. Afhankelijk van de gekozen route en het land kan de procedure meerdere jaren in beslag nemen.
- Opstellen van de aanvraag: Je formuleert de beschrijving, conclusies en eventuele tekeningen. Dit is de meest bepalende stap voor de kwaliteit van je octrooi.
- Indienen: De aanvraag gaat naar Octrooicentrum Nederland of het Europees Octrooibureau. De indieningsdatum is direct je prioriteitsdatum.
- Nieuwheidsonderzoek: De octrooiinstantie onderzoekt of de uitvinding nieuw is en inventiviteit bezit ten opzichte van de stand van de techniek.
- Verleningsprocedure: Op basis van het onderzoek ontvang je opmerkingen en kun je je aanvraag aanpassen. Na goedkeuring wordt het octrooi verleend.
- Onderhoud: Na verlening betaal je jaarlijkse instandhoudingstaksen om het octrooi actief te houden.
Bij een Europese aanvraag volgt na verlening ook nog een validatiestap per land, waarbij je bepaalt in welke landen het octrooi van kracht wordt.
Wat is het verschil tussen een nationaal en Europees octrooi?
Een nationaal octrooi geeft bescherming in één land, terwijl een Europees octrooi na verlening gevalideerd kan worden in meerdere Europese landen tegelijk. Een Europees octrooi is dus niet automatisch geldig in heel Europa, maar het biedt wel één gecentraliseerde aanvraagprocedure voor bescherming in meerdere landen.
Voor Nederlandse bedrijven die alleen op de thuismarkt actief zijn, kan een nationaal octrooi voldoende zijn. Opereer je internationaal of wil je je uitvinding in meerdere Europese landen beschermen, dan is de Europese route vrijwel altijd voordeliger dan het apart aanvragen in elk land. Via het Europees Octrooibureau kun je met één aanvraag bescherming aanvragen voor meer dan 40 landen.
Er bestaat ook de mogelijkheid van een PCT-aanvraag (Patent Cooperation Treaty), waarmee je wereldwijd bescherming kunt aanvragen via één procedure. Dit is met name nuttig als je buiten Europa markten wilt bedienen, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, China of Japan.
Hoe lang duurt het om een octrooi te krijgen?
Het verkrijgen van een octrooi duurt gemiddeld drie tot vijf jaar, afhankelijk van de gekozen route en de complexiteit van de uitvinding. Een nationaal Nederlands octrooi kan sneller worden verleend, soms binnen anderhalf tot twee jaar. Een Europees octrooi duurt doorgaans langer vanwege de uitgebreidere onderzoeksprocedure.
Wel geldt vanaf de indieningsdatum al bescherming op basis van de prioriteitsdatum. Dit betekent dat potentiële inbreukmakers die na jouw indieningsdatum een vergelijkbare uitvinding op de markt brengen, later alsnog aansprakelijk kunnen worden gesteld, ook al is het octrooi op dat moment nog niet verleend.
Wil je sneller zekerheid, dan kun je in sommige gevallen een versnelde procedure aanvragen. Dit is mogelijk als er sprake is van een commercieel urgent belang of als een inbreukzaak dreigt.
Wat kost een octrooiaanvraag in Nederland?
De kosten voor een octrooiaanvraag in Nederland bestaan uit officiële taksen en de kosten voor professionele begeleiding. De indieningstaks bij Octrooicentrum Nederland bedraagt enkele honderden euro’s, maar de totale kosten voor een nationaal octrooi inclusief begeleiding lopen al snel op tot enkele duizenden euro’s.
Voor een Europese aanvraag liggen de kosten aanzienlijk hoger, mede door de vertaalkosten en de validatiekosten per land. Reken voor een volledig Europees traject inclusief verlening en validatie in een beperkt aantal landen al snel op een investering van tienduizenden euro’s over de looptijd van het octrooi.
Naast de eenmalige aanvraagkosten betaal je jaarlijkse instandhoudingstaksen om het octrooi actief te houden. Een octrooi kan maximaal twintig jaar geldig zijn, maar veel bedrijven kiezen ervoor het octrooi alleen actief te houden zolang het commercieel relevant blijft.
Wanneer schakel je een octrooigemachtigde in?
Je schakelt een octrooigemachtigde het beste zo vroeg mogelijk in, bij voorkeur nog vóór je de uitvinding ergens bespreekt of publiceert. Een octrooigemachtigde helpt je om de uitvinding op de juiste manier te beschrijven, de conclusies zo breed mogelijk te formuleren en fouten te vermijden die later niet meer te herstellen zijn.
Technisch gezien kun je als individu of bedrijf zelf een octrooiaanvraag indienen bij Octrooicentrum Nederland. In de praktijk is dit echter riskant. Octrooiconclusies die te smal zijn geformuleerd, bieden weinig bescherming. Conclusies die te breed zijn, worden afgewezen. Een ervaren octrooigemachtigde vindt de juiste balans en voert ook de communicatie met de octrooiinstantie namens jou.
Bij Europese aanvragen is vertegenwoordiging door een erkende Europese octrooigemachtigde zelfs verplicht voor bedrijven die niet in een EPO-lidstaat gevestigd zijn. Voor Nederlandse bedrijven is dit weliswaar niet verplicht, maar wel sterk aan te raden gezien de complexiteit van de procedure.
Hoe wij je helpen bij het aanvragen van een octrooi
Wij begeleiden je bij het volledige traject van octrooi aanvragen, van het eerste gesprek over je uitvinding tot de verlening en het beheer van je octrooiportfolio. Wat wij voor je doen:
- Opstellen van de octrooiaanvraag via ons Redigendis-platform, waarmee we nauwkeurige en sterke octrooiteksten schrijven
- Indienen bij Octrooicentrum Nederland of het Europees Octrooibureau, ook buiten kantooruren dankzij ons geautomatiseerde systeem
- Begeleiding tijdens de verleningsprocedure, inclusief de communicatie met de octrooiinstantie
- Validatie van Europese octrooien in de landen die voor jouw markt relevant zijn
- Portfoliobeheer en advies over instandhouding en handhaving bij inbreuk
Met meer dan 40 jaar gecombineerde ervaring, ISO 9001-certificering en een team van gespecialiseerde octrooigemachtigden in mechanica, informatietechnologie en (bio)chemie staan wij klaar om jouw innovatie te beschermen. Neem contact op en bespreek vrijblijvend hoe wij jou kunnen helpen.