Om octrooi — ook wel patent — aan te vragen in meerdere landen gebruik je één van twee hoofdroutes: een Europese octrooiaanvraag via het Europees Octrooibureau (EOB) of een internationale PCT-aanvraag via de WIPO. Welke route het beste bij je past, hangt af van het aantal landen dat je wilt dekken, je budget en je tijdlijn. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over internationale octrooibescherming, zodat je goed voorbereid een beslissing kunt nemen.
Welke routes bestaan er voor internationale octrooibescherming?
Voor internationale octrooibescherming zijn er drie routes: een nationale aanvraag per land, een Europese octrooiaanvraag via het EOB of een internationale PCT-aanvraag via de WIPO. De nationale route is alleen zinvol als je bescherming wilt in één of twee specifieke landen. Wil je meerdere landen tegelijk afdekken, dan zijn de Europese of PCT-route veel efficiënter.
De Europese route via het EOB maakt het mogelijk om met één aanvraag bescherming aan te vragen voor de aangesloten lidstaten. Na verlening valideer je het octrooi in de landen waar je bescherming wilt. Daarnaast bestaat na verlening van een Europees octrooi de mogelijkheid om een unitair octrooi aan te vragen, dat geldig is in de aangesloten EU-landen zonder afzonderlijke validatie per land. De PCT-route biedt een internationaal platform voor aanvragen in meer dan 150 landen wereldwijd, inclusief markten buiten Europa zoals de VS, China en Japan. Beide routes beginnen vaak met een eerste nationale aanvraag, waarvan je binnen twaalf maanden de prioriteitsdatum kunt benutten voor de internationale aanvraag.
Wat is het verschil tussen een Europees octrooi en een PCT-aanvraag?
Het belangrijkste verschil is het geografische bereik. Een Europese octrooiaanvraag via het EOB heeft betrekking op de Europese lidstaten die bij het EOB zijn aangesloten, terwijl een PCT-aanvraag je de mogelijkheid geeft om bescherming aan te vragen in meer dan 150 landen wereldwijd. Een PCT-aanvraag is geen octrooi op zich, maar een gecoördineerde startprocedure die je meer tijd geeft om nationale of regionale aanvragen in te dienen.
Met een Europese aanvraag doorloop je één gecentraliseerde verleningsprocedure bij het EOB. Na verlening valideer je het octrooi per land, of je vraagt een unitair octrooi aan voor de deelnemende EU-landen. Een PCT-aanvraag doorloopt een internationale fase met een voorlopig nieuwheidsonderzoek, waarna je in de nationale fase per land of regio een aanvraag indient. De PCT-route geeft je tot 30 of 31 maanden na de prioriteitsdatum om te beslissen in welke landen je bescherming wilt, wat je meer tijd geeft om de commerciële waarde van je uitvinding te beoordelen.
Voor bedrijven die zich richten op Europa is de Europese route vaak de meest directe weg. Wil je ook bescherming buiten Europa, dan biedt de PCT-route meer flexibiliteit. Beide routes kunnen ook gecombineerd worden. Bepaal bij voorkeur vooraf in welke landen bescherming commercieel zinvol is, zodat je de kosten gericht kunt inzetten.
In welke landen kun je een PCT-aanvraag omzetten?
Een PCT-aanvraag kun je omzetten in nationale of regionale aanvragen in meer dan 150 landen die zijn aangesloten bij het PCT-verdrag. Dit omvat vrijwel alle grote economieën, waaronder de VS, Canada, Japan, China, Zuid-Korea, Australië, Brazilië, India en alle Europese landen. Via de Europese regionale fase kun je de PCT-aanvraag ook omzetten naar een Europese octrooiaanvraag bij het EOB.
De omzetting vindt plaats in de nationale fase, die begint op 30 maanden na de vroegste prioriteitsdatum (in sommige landen 31 maanden). In elke gekozen jurisdictie gelden eigen nationale regels, taalvereisten en officiële vergoedingen. In de meeste landen is ook een lokale octrooigemachtigde verplicht om je te vertegenwoordigen.
Het is verstandig om ruim voor het verstrijken van de 30-maandentermijn te bepalen in welke landen je bescherming wilt aanvragen. Die keuze heeft grote invloed op de totale kosten en de strategie voor je IP-portfolio.
Hoe lang duurt het om octrooi te krijgen in meerdere landen?
Het verkrijgen van een octrooi in meerdere landen duurt gemiddeld drie tot vijf jaar, maar dit verschilt per land en per route. De Europese procedure bij het EOB duurt gemiddeld drie tot vier jaar. In de VS loopt de doorlooptijd gemiddeld twee tot vier jaar. Landen als China en Japan hebben vergelijkbare termijnen, maar kunnen variëren afhankelijk van het technologiegebied en de werklast bij de betreffende nationale instantie.
De PCT-route voegt een internationale fase toe van doorgaans achttien maanden, maar biedt tegelijkertijd de mogelijkheid om de nationale fases later te starten. Dit verlengt de totale doorlooptijd, maar geeft je meer tijd om de aanvraag te verfijnen en te beslissen waar je bescherming wilt.
Tijdens de procedure kun je in de meeste landen al gebruikmaken van de status “octrooi aangevraagd”, wat commercieel relevant kan zijn bij gesprekken met investeerders of partners — met name wanneer geheimhouding niet vooraf schriftelijk is vastgelegd. Definitieve bescherming geldt pas na verlening.
Wat zijn de kosten van een internationaal octrooi?
De kosten van een internationaal octrooi variëren sterk. Als indicatie kun je rekenen op enkele duizenden euro’s voor het opstellen en indienen van een eerste aanvraag. Voor een gemiddeld internationaal gericht traject over de eerste twee jaar ligt het totaalbudget als indicatie tussen de €10.000 en €15.000, afhankelijk van het aantal landen en de complexiteit van de uitvinding. Dit zijn richtbedragen, geen vaste prijzen.
De voornaamste kostenposten zijn:
- Kosten voor het opstellen en indienen van de aanvraag
- Officiële indieningstaksen bij het EOB of de WIPO
- Kosten tijdens de verleningsprocedure, zoals onderzoeks- en behandelingstaksen
- Validatiekosten per land na verlening van een Europees octrooi
- Nationale indienings- en onderzoekskosten per land in de nationale fase
- Vertaalkosten voor landen met een andere taalvereiste
- Honoraria van lokale octrooigemachtigden
- Jaartaksen voor een octrooi of lopende octrooiaanvraag, die per land verschillen en niet overal op dezelfde datum verschuldigd zijn
- Administratiekosten van een gemachtigde voor het bewaken van vervaldata en het afhandelen van betalingen
Houd er rekening mee dat de jaartaksen voor een octrooi per land sterk kunnen verschillen. Veel landen hanteren de verjaardag van de indiening of het einde van de maand waarin die datum valt. De Verenigde Staten kennen een afwijkend systeem met onderhoudstaksen die pas na verlening verschuldigd zijn. Na de reguliere betalingstermijn geldt in veel landen nog een periode van circa zes maanden waarin betaling met toeslag mogelijk is. In veel landen kan overigens iedere belanghebbende de jaartaks betalen, niet uitsluitend de geregistreerde octrooihouder.
Het loont om vooraf een kostenraming te laten maken op basis van de landen die voor jouw markt relevant zijn. Zo kun je de bescherming afstemmen op je budget en commerciële strategie, en beoordeel je periodiek of de commerciële waarde van een octrooi de voortlopende jaartaksen nog rechtvaardigt.
Wanneer moet je een octrooigemachtigde inschakelen voor een buitenlandse aanvraag?
Schakel een octrooigemachtigde in zodra je overweegt octrooi aan te vragen in meerdere landen, en doe dat bij voorkeur zo vroeg mogelijk in het proces. In de meeste landen buiten je eigen jurisdictie is een lokale vertegenwoordiger wettelijk verplicht. Bovendien is de kwaliteit van de octrooitekst bepalend voor de beschermingsomvang — onder meer voor de beoordeling van inventiviteit — en een ervaren gemachtigde helpt je om die zo sterk mogelijk te formuleren.
Een octrooigemachtigde met internationale expertise begeleidt je bij de keuze van de juiste route, de selectie van landen en de afstemming van de aanvraag op de vereisten van elke nationale instantie of het EOB. Dit voorkomt fouten die later moeilijk te herstellen zijn en die de geldigheid van je octrooi kunnen ondermijnen.
Het is ook nuttig om een gemachtigde te betrekken bij de eerste nationale aanvraag, omdat die de prioriteitsdatum vastlegt voor alle latere internationale aanvragen. Deel een uitvinding niet zonder voorafgaande schriftelijke geheimhouding, want na een openbare bekendmaking is een uitvinding in beginsel juridisch niet meer nieuw en daarmee niet meer octrooieerbaar. Een sterke eerste aanvraag vormt de basis voor je gehele internationale IP-strategie.
Hoe wij je helpen bij het octrooi aanvragen in meerdere landen
Internationale octrooibescherming opbouwen vraagt om de juiste strategie, nauwkeurige documentatie en kennis van de regelgeving per land. Wij begeleiden je bij elk onderdeel van dat traject, van de eerste aanvraag tot en met de nationale fases in de landen die voor jou relevant zijn. Dit is wat we voor je doen:
- We analyseren je uitvinding en adviseren over de beste route: Europees, PCT of een combinatie
- We stellen een sterke octrooitekst op via ons eigen Redigendis-platform, wat het proces efficiënter maakt
- We begeleiden de verleningsprocedure en voeren correspondentie met de relevante octrooi-instanties
- We adviseren over landenkeuzes en validatie van Europese octrooien, en coördineren lokale vertegenwoordiging via ons internationale netwerk
- We bewaken vervaldata en handelen de administratie van jaartaksen af, zodat je bescherming niet verloopt
- We identificeren relevante octrooiaanvragen van concurrenten via de Innovation Monitor
Wil je weten welke route het beste bij jouw situatie past? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee over een internationale IP-strategie die aansluit op jouw innovaties en ambities.