Of jouw uitvinding al bestaat, ontdek je door een nieuwheidsonderzoek uit te voeren. Daarbij zoek je in octrooidatabanken en wetenschappelijke literatuur naar bestaande publicaties die jouw idee geheel of gedeeltelijk beschrijven. Bestaat er al iets vergelijkbaars, dan spreek je van prior art en kan dat gevolgen hebben voor de octrooieerbaarheid. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over dit onderzoek, van de basisprincipes tot het moment waarop je professionele hulp inschakelt.
Wat is prior art en hoe bepaalt het de octrooieerbaarheid?
Prior art is al het openbaar beschikbare materiaal dat vóór jouw octrooiaanvraag bestaat en jouw uitvinding beschrijft of suggereert. Denk aan eerder verleende octrooien, gepubliceerde octrooiaanvragen, wetenschappelijke artikelen, productbrochures of zelfs YouTube-video’s. Als prior art jouw uitvinding volledig openbaart, voldoet die niet aan de nieuwheidseis en kun je geen octrooi aanvragen.
Voor octrooieerbaarheid gelden drie basisvereisten: de uitvinding moet nieuw zijn, inventief zijn (niet voor de hand liggen voor een vakman) en industrieel toepasbaar zijn. Prior art raakt direct aan de eerste twee. Een uitvinding is niet nieuw als elk kenmerk ervan al ergens openbaar is beschreven. Ze is niet inventief als een vakman op basis van bestaande kennis moeiteloos tot dezelfde oplossing zou komen.
Belangrijk om te weten: de nieuwheidstoets is absoluut. Eén publicatie, van welke datum dan ook en in welke taal, kan voldoende zijn om de nieuwheid te vernietigen. Dat maakt een grondig vooronderzoek zo relevant voordat je tijd en geld investeert in een volledige octrooiaanvraag.
Waar kun je zelf een nieuwheidsonderzoek uitvoeren?
Je kunt zelf een eerste nieuwheidsonderzoek uitvoeren via vrij toegankelijke octrooidatabanken. De bekendste zijn Espacenet (van het Europees Octrooibureau), Google Patents en de databank van het Octrooicentrum Nederland. Samen bieden ze toegang tot tientallen miljoenen octrooipublicaties wereldwijd.
Zo pak je een zelfstandig onderzoek praktisch aan:
- Espacenet: gebruik de geavanceerde zoekfunctie en zoek op trefwoorden én op octrooiclassificaties (CPC-codes). CPC-codes helpen je om uitvindingen in hetzelfde technische vakgebied te vinden, ook als ze andere terminologie gebruiken.
- Google Patents: handig voor een eerste brede verkenning. De zoekfunctie begrijpt synoniemen en vertaalt automatisch niet-Engelstalige documenten.
- Octrooicentrum Nederland: nuttig voor nationale octrooien en voor informatie over de Nederlandse octrooiprocedure.
- Wetenschappelijke databases: vergeet ook niet Google Scholar, PubMed of vakspecifieke databases. Prior art hoeft geen octrooi te zijn; een gepubliceerd artikel volstaat ook.
Zoek breed: gebruik synoniemen, Engelse vertalingen van je trefwoorden en variaties op de technische omschrijving van je uitvinding. Een uitvinding kan in een ander land zijn gepatenteerd onder een heel andere naam.
Hoe verschilt een professioneel nieuwheidsonderzoek van een zoekopdracht zelf?
Een professioneel nieuwheidsonderzoek gaat verder dan een zelfstandige zoekopdracht in twee opzichten: methodiek en interpretatie. Een octrooigemachtigde met technische expertise weet hoe octrooiclaims zijn opgebouwd en kan beoordelen of een gevonden document jouw uitvinding werkelijk openbaart, of alleen iets vergelijkbaars beschrijft.
Concreet verschilt een professioneel onderzoek op de volgende punten:
- Classificatiekennis: een gemachtigde zoekt systematisch via CPC- en IPC-classificaties, waardoor relevante documenten niet worden gemist door terminologieverschillen.
- Claimanalyse: octrooiclaims zijn juridische teksten. Een professional beoordeelt of jouw uitvinding binnen of buiten de beschermingsomvang van bestaande claims valt.
- Vrijheid-van-exploitatie-analyse: naast nieuwheid beoordeelt een gemachtigde ook of jij jouw product vrij kunt verkopen zonder inbreuk te maken op bestaande octrooien van derden.
- Schriftelijk rapport: je krijgt een gedocumenteerde analyse die je kunt gebruiken bij investeringsgesprekken of bij het bepalen van je octrooistrategie.
Een zelfstandige zoekopdracht is nuttig als eerste verkenning, maar geeft geen juridische zekerheid. De interpretatie van wat prior art betekent voor jouw specifieke uitvinding vereist vakkennis die verder gaat dan zoektechniek.
Wat als een vergelijkbare uitvinding al bestaat?
Als je een vergelijkbare uitvinding vindt, betekent dat niet automatisch dat jouw idee niet beschermd kan worden. De vraag is hoe vergelijkbaar de uitvinding werkelijk is en of jouw uitvinding voldoende verschilt op punten die technisch relevant zijn.
Er zijn meerdere mogelijke uitkomsten:
- Jouw uitvinding is nieuw genoeg: als jouw oplossing op een specifiek technisch kenmerk afwijkt van de bestaande uitvinding, en dat kenmerk inventief is, dan is een octrooi nog steeds mogelijk. Je kunt je claims dan toespitsen op dat onderscheidende aspect.
- Het bestaande octrooi is verlopen: octrooien hebben een maximale looptijd van twintig jaar. Is het gevonden octrooi verlopen, dan staat de prior art jou niet in de weg voor een nieuw octrooi op een verbeterde versie.
- Alternatieve beschermingsvormen: als een octrooi niet haalbaar is, kunnen andere vormen van IE-bescherming relevant zijn, zoals een gebruiksmodel, een modelrecht of het beschermen van bedrijfsgeheimen.
- Geen octrooi, maar vrijheid van handelen: soms is de conclusie dat jij vrij bent om jouw product te verkopen, ook al kun je er geen octrooi op aanvragen. Dat is ook waardevolle informatie.
Vind je een uitvinding die sterk lijkt op de jouwe, bespreek dit dan met een octrooigemachtigde voordat je conclusies trekt. De details in de octrooiclaims bepalen alles.
Wanneer moet je een octrooigemachtigde inschakelen voor dit onderzoek?
Je schakelt een octrooigemachtigde in zodra je serieus overweegt een octrooi aan te vragen, voordat je de uitvinding openbaar maakt of aanzienlijk investeert in productontwikkeling. Een professioneel nieuwheidsonderzoek op dat moment bespaart je kosten en geeft je een realistisch beeld van je kansen.
Specifieke situaties waarin professionele begeleiding nuttig is:
- Je hebt zelf gezocht en twijfelt over de interpretatie van gevonden documenten.
- Je staat op het punt je uitvinding te presenteren aan investeerders of partners.
- Je wilt weten of je product vrij is van inbreuk op bestaande octrooien van concurrenten.
- Je uitvinding bevindt zich in een technisch complex vakgebied met veel bestaande literatuur.
- Je overweegt een Europees of internationaal octrooi en wilt de strategie daarop afstemmen.
Hoe eerder je een gemachtigde betrekt, hoe beter je octrooistrategie aansluit op je bedrijfsdoelen. Een vroegtijdig onderzoek helpt je ook om je uitvinding zo te omschrijven dat de claims zo sterk mogelijk staan.
Hoe wij je helpen bij het beoordelen van jouw uitvinding
Bij DOGIO begeleiden we je van het eerste idee tot een weloverwogen beslissing over bescherming. We voeren professionele nieuwheidsonderzoeken uit, analyseren de resultaten en vertalen die naar een concrete aanbeveling voor jouw situatie. Zo weet je precies waar je staat voordat je een octrooi aanvraagt.
Wat je van ons kunt verwachten:
- Een systematisch nieuwheidsonderzoek in internationale octrooidatabanken en wetenschappelijke literatuur
- Een heldere analyse van gevonden prior art en wat die betekent voor jouw octrooikansen
- Advies over de beste beschermingsstrategie, inclusief alternatieve IE-vormen waar relevant
- Ondersteuning bij het opstellen van een sterke octrooiaanvraag als bescherming haalbaar is
Wil je weten of jouw uitvinding beschermd kan worden? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de mogelijkheden.