Wanneer kiezen we voor Nederlandse validatie of een unitair patent?

Voor de meeste bedrijven die bescherming in meer dan vier of vijf Europese landen willen, is een unitair octrooi de meest kostenefficiënte keuze. Wil je bescherming in slechts één of twee landen, of heb je specifieke redenen om nationale procedures te volgen, dan is Nederlandse validatie vaak de betere route. De juiste keuze hangt af van je geografische markt, budget en strategische doelen. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide routes.

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen beide octrooiroutes?

Het grootste verschil zit in geografisch bereik en beheer. Een Europees octrooi dat je valideert in Nederland geeft je bescherming in één land, met nationale regels en procedures. Een unitair octrooi geeft je met één enkele registratie bescherming in alle deelnemende EU-lidstaten tegelijk, zonder afzonderlijke validatiestappen per land.

Bij Nederlandse validatie ga je na verlening door het Europees Octrooibureau (EOB) een nationaal traject in: je betaalt vertaalkosten, nationale taksen en volgt de nationale handhavingsprocedures. Bij een unitair octrooi betaal je één jaarlijkse taks aan het EOB en valt handhaving onder het Unified Patent Court (UPC), de nieuwe Europese octrooirechtbank. Dat maakt het beheer eenvoudiger, maar het betekent ook dat een succesvol bezwaar je bescherming in alle deelnemende landen tegelijk kan raken.

Een ander relevant verschil is flexibiliteit. Nationale validaties geven je per land controle over je octrooiportfolio. Je kunt in het ene land handhaven terwijl je in het andere land een licentie verleent, zonder dat die beslissingen elkaar automatisch beïnvloeden.

Welke landen vallen onder het unitaire octrooi?

Het unitaire octrooi biedt bescherming in de deelnemende EU-lidstaten die het UPC-verdrag hebben geratificeerd. In 2026 gaat het om zeventien landen, waaronder Duitsland, Frankrijk, Nederland, Italië, België, Oostenrijk, Finland, Denemarken en Zweden.

Belangrijke markten zoals Spanje en Polen doen vooralsnog niet mee. Dat betekent dat je voor die landen alsnog aparte nationale validaties nodig hebt als je daar bescherming wilt. Ook het Verenigd Koninkrijk valt buiten het systeem na de Brexit. Als je markt zich uitstrekt naar niet-deelnemende landen, combineer je het unitaire octrooi dan met gerichte nationale validaties.

Wanneer is Nederlandse validatie de betere keuze?

Nederlandse validatie is de betere keuze als je bescherming alleen in Nederland nodig hebt, of als je bewust wilt kiezen voor het nationale rechtssysteem in plaats van het UPC. Dit geldt met name voor bedrijven die actief zijn op de Nederlandse markt en geen internationale expansieplannen hebben.

Daarnaast kan nationale validatie nuttig zijn als je wilt profiteren van de opt-outmogelijkheid van het UPC. Tijdens de overgangsperiode kunnen houders van Europese octrooien kiezen om hun octrooi buiten de bevoegdheid van het UPC te houden. Kies je voor opt-out, dan blijft je octrooi onder nationale jurisdictie en is Nederlandse validatie de logische aanvulling op je strategie.

Tot slot is nationale validatie relevant als je een specifieke handhavingsstrategie hebt die baat heeft bij de vertrouwde Nederlandse rechtspraktijk, of als je octrooiportfolio zo is opgebouwd dat je per land andere licentie- of handhavingskeuzes wilt maken.

Wanneer loont een unitair octrooi meer dan nationale validaties?

Een unitair octrooi loont als je bescherming wilt in meerdere Europese landen tegelijk en de administratieve lasten wilt beperken. Zodra je meer dan vier à vijf landen wilt valideren, zijn de gecombineerde kosten van nationale validaties doorgaans hoger dan de taks voor een unitair octrooi.

Voor start-ups en scale-ups met beperkte budgetten maar brede Europese ambities is het unitaire octrooi bijzonder aantrekkelijk. Je betaalt minder, je beheert minder en je hebt toch een sterke positie in de belangrijkste Europese markten. Ook bedrijven die snel willen handelen en niet per land een validatietraject willen doorlopen, profiteren van de snelheid van het unitaire systeem.

Houd wel rekening met het risico dat één succesvolle aanvechting je bescherming in alle deelnemende landen tegelijk kan aantasten. Voor uitvindingen met een hoog commercieel belang kan het verstandig zijn dit risico te wegen en eventueel te spreiden via een combinatie van routes.

Hoe werkt de overgangsperiode van het UPC en wat betekent dat voor bestaande octrooien?

Het UPC is in juni 2023 van start gegaan met een overgangsperiode van zeven jaar. Gedurende deze periode kunnen houders van bestaande Europese octrooien en lopende aanvragen kiezen voor een opt-out: ze houden hun octrooi buiten de bevoegdheid van het UPC en blijven onder de nationale rechtbanken vallen.

Voor nieuwe aanvragen die je na de start van het UPC indient, kun je bij verlening kiezen voor een unitair octrooi. Doe je dat niet, dan krijg je een klassiek Europees octrooi dat je per land valideert, maar dat wel automatisch onder de bevoegdheid van het UPC valt, tenzij je opt-out aanvraagt.

Voor bestaande octrooihouders is het verstandig om je portfolio te beoordelen. Octrooien die strategisch belangrijk zijn en waarbij je het risico van een centrale aanvechting wilt vermijden, zijn goede kandidaten voor opt-out. Dit is een eenmalige beslissing per octrooi, dus neem die weloverwogen.

Kan een bedrijf beide routes combineren voor maximale bescherming?

Ja, het combineren van beide routes is mogelijk en in veel gevallen ook verstandig. Je kunt voor een uitvinding een unitair octrooi aanvragen voor de deelnemende EU-landen, en tegelijkertijd nationale validaties aanvragen in landen die niet deelnemen aan het UPC, zoals Spanje of Polen.

Deze gecombineerde aanpak geeft je brede Europese dekking zonder dat je voor elk land afzonderlijk het volledige validatietraject doorloopt. Het is een strategie die goed werkt voor bedrijven met een diverse geografische markt en een actief IP-portfoliobeheer.

De keuze welke landen je nationaal valideert en welke je via het unitaire systeem dekt, hangt af van je marktpositie, de concurrentiepositie per land en je handhavingsstrategie. Laat je hierin begeleiden door een specialist die je portfolio als geheel overziet.

Hoe wij je helpen bij de keuze tussen validatie en unitair octrooi

De keuze tussen Nederlandse validatie en een unitair octrooi is geen standaardbeslissing. Ze vraagt om een analyse van je markt, je budget, je portfolio en je handhavingsdoelen. Bij DOGIO begeleiden we je door dit beslisproces met concrete adviezen, geen abstracte afwegingen.

We brengen je geografische markt in kaart en bepalen welke landen bescherming vereisen
We vergelijken de kosten van nationale validaties met een unitair octrooi voor jouw specifieke situatie
We adviseren over opt-out voor bestaande octrooien tijdens de UPC-overgangsperiode
We stellen een gecombineerde strategie op als dat de beste dekking biedt
We begeleiden je bij het indienen via ons geautomatiseerde systeem, bijna 24/7 beschikbaar

Onze octrooigemachtigden hebben expertise in mechanica, IT en (bio)chemie en kennen de Europese en nationale regelgeving door en door. Wil je weten welke route het beste bij jouw situatie past? Neem contact op en we denken graag met je mee.