Wat is een internationaal octrooi (PCT)?

Een internationaal patent via de PCT-procedure (Patent Cooperation Treaty) is een aanvraagmechanisme waarmee je met één enkele aanvraag bescherming kunt zoeken in meer dan 150 landen tegelijk. Het gaat niet om één wereldwijd octrooi dat automatisch overal geldt, maar om een gestroomlijnde route die je de tijd en ruimte geeft om per land te beslissen waar je uiteindelijk bescherming wilt aanvragen. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over de PCT-procedure, zodat je weet of dit de juiste stap is voor jouw bedrijf.

Hoeveel landen vallen onder de PCT-procedure?

Per 2026 zijn er meer dan 150 landen aangesloten bij het PCT-verdrag, waaronder alle grote economieën zoals de Verenigde Staten, China, Japan, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de meeste Europese landen. Dit maakt de PCT-procedure tot een van de breedste internationale beschermingsroutes die beschikbaar zijn voor innovatieve bedrijven.

De landen die deelnemen aan het verdrag worden ook wel PCT-verdragsstaten of “Contracting States” genoemd. Niet elke nationale instantie hanteert dezelfde octrooiwetgeving, maar door de PCT-aanvraag in te dienen, zet je een gecoördineerd proces in werking dat in al deze landen tegelijk rechten reserveert. Daarna beslis je per land of je de nationale of regionale fase wilt ingaan. Voor Europa doe je dat via het Europees Octrooibureau (EOB), voor andere regio’s rechtstreeks via de betreffende nationale instantie. Het is verstandig om vooraf te bepalen in welke landen bescherming commercieel zinvol is, zodat je de nationale fase gericht en kostenefficiënt kunt inzetten.

Hoe werkt de PCT-procedure stap voor stap?

De PCT-procedure verloopt in twee hoofdfasen: de internationale fase en de nationale of regionale fase. In de internationale fase dien je één aanvraag in bij een ontvangend bureau, waarna een internationaal nieuwheidsonderzoek wordt uitgevoerd. In de nationale fase beslis je, doorgaans binnen 30 maanden na de prioriteitsdatum, in welke landen je daadwerkelijk bescherming wilt aanvragen.

Hieronder zie je de stappen op een rij:

Indienen van de PCT-aanvraag: Je dient één aanvraag in, in één taal, bij een erkend ontvangend bureau. Dit kan bijvoorbeeld het EOB zijn. Een werkend prototype is hiervoor niet vereist; een voldoende uitgewerkt concept kan volstaan.
Internationaal nieuwheidsonderzoek (ISA): Een internationale zoekautoriteit doorzoekt bestaande octrooien en publicaties om te beoordelen of jouw uitvinding nieuw en inventief is. Het resultaat is een internationaal zoekrapport met een schriftelijke mening.
Internationale publicatie: Ongeveer 18 maanden na de prioriteitsdatum wordt jouw aanvraag internationaal gepubliceerd.
Optioneel: internationale voorlopige beoordeling (IPEA): Je kunt een aanvullende beoordeling aanvragen die een diepgaandere analyse geeft van de inventiviteit en octrooieerbaarheid van jouw uitvinding.
Nationale of regionale fase: Binnen 30 maanden na de prioriteitsdatum kies je in welke landen je de aanvraag wilt voortzetten. Elke nationale instantie of regio behandelt de aanvraag vervolgens volgens zijn eigen wetgeving.

Het grote voordeel van deze opzet is dat je tot 30 maanden de tijd hebt om marktonderzoek te doen, investeerders te vinden of je businessplan te verfijnen, zonder dat je al definitief hoeft te beslissen in welke landen je bescherming wilt. Deel je uitvinding in deze periode niet zonder vooraf een schriftelijke geheimhoudingsovereenkomst te hebben vastgelegd, want informatie die zonder geheimhouding openbaar wordt gemaakt, is in beginsel juridisch niet meer nieuw en daarmee niet meer octrooieerbaar.

Wat is het verschil tussen een PCT-octrooi en een Europees octrooi?

Een PCT-aanvraag is een wereldwijde aanvraagroute die bescherming mogelijk maakt in meer dan 150 landen, terwijl een Europees octrooi via het EOB specifiek gericht is op Europese landen. Na verlening van een Europees octrooi kan dit in afzonderlijke verdragsstaten worden gevalideerd; het wordt dan van kracht als nationaal octrooi in die landen. Daarnaast bestaat na verlening de mogelijkheid om te kiezen voor een unitair octrooi, dat geldig is in de aangesloten EU-landen die deelnemen aan het unitaire octrooisysteem. De PCT-route werkt ook buiten Europa en biedt daarmee een bredere geografische dekking.

De twee routes sluiten elkaar niet uit. Integendeel: je kunt een PCT-aanvraag indienen en vervolgens in de nationale fase kiezen voor de Europese route via het EOB. Zo combineer je het gemak van één internationale aanvraag met de efficiëntie van het Europese verleningssysteem voor de Europese markt.

Een ander belangrijk verschil zit in de doorlooptijd en kosten. Een Europees octrooi is doorgaans goedkoper en sneller als je uitsluitend Europese bescherming zoekt. De PCT-route is nuttiger als je ook buiten Europa actief bent of van plan bent dat te worden, bijvoorbeeld in de VS, China of Japan.

Wat kost een internationale PCT-aanvraag?

De kosten van een PCT-aanvraag bestaan uit meerdere onderdelen: kosten voor het opstellen en indienen van de aanvraag, officiële indieningstaksen, kosten tijdens de verleningsprocedure en later de kosten van de nationale fase per land, waaronder validatiekosten, vertalingen, lokale vertegenwoordiging en jaarlijkse instandhoudingstaksen. De totale investering varieert sterk afhankelijk van het aantal landen dat je kiest en de complexiteit van jouw uitvinding. Als indicatie kun je voor de internationale fase rekenen op enkele duizenden euro’s, exclusief nationale fasekosten. Voor een gemiddeld internationaal gericht traject over de eerste twee jaar bedragen de totale kosten al snel €10.000 tot €15.000. Dit zijn indicaties; de werkelijke kosten hangen af van jouw specifieke situatie.

De officiële kosten voor de internationale fase bestaan globaal uit:

Internationale indieningstaks: Afhankelijk van het bureau waar je indient en de omvang van de aanvraag.
Zoektaks: Voor het internationale nieuwheidsonderzoek door de zoekautoriteit.
Behandelingstaks: Een administratieve vergoeding aan het ontvangende bureau.

De nationale fase is waar de kosten het meest oplopen. Elke nationale instantie heeft zijn eigen officiële taksen, vertaalkosten en vereisten voor lokale vertegenwoordiging. Instandhoudingstaksen voor een lopende aanvraag of een verleend octrooi verschillen per land en zijn niet overal op dezelfde datum verschuldigd. Als je in vijf landen bescherming wilt, betaal je in vijf landen afzonderlijke kosten. Het is daarom belangrijk om vooraf goed na te denken over welke markten strategisch relevant zijn voor jouw bedrijf, en wie bij meerdere houders of licentienemers verantwoordelijk is voor de betaling en kostenverdeling.

Wanneer is een PCT-aanvraag zinvol voor jouw bedrijf?

Een PCT-aanvraag is zinvol als je bescherming wilt in meerdere landen buiten Europa, als je nog niet zeker weet in welke markten je actief wilt zijn, of als je extra tijd nodig hebt om financiering of marktvalidatie te regelen. Voor bedrijven die uitsluitend in Europa opereren, biedt de directe Europese octrooiroute via het EOB vaak een eenvoudigere en goedkopere oplossing. Wie alleen in Nederland bescherming zoekt, kan overwegen om te starten met een Nederlands octrooi: dat is snel en relatief goedkoop, maar biedt uitsluitend bescherming op Nederlands grondgebied.

De PCT-route is met name nuttig in de volgende situaties:

Je hebt internationale groeiambities en wilt markten buiten Europa bereiken, zoals de VS, China, Japan of Canada.
Je wilt de beslissing over specifieke landen uitstellen tot je meer marktinformatie hebt.
Je zoekt investeerders en wilt hun kunnen laten zien dat jouw uitvinding internationaal beschermd wordt. Dien in dat geval bij voorkeur vroeg een initiële aanvraag in en zorg dat geheimhouding schriftelijk is vastgelegd voordat je informatie deelt.
Jouw uitvinding heeft een lange ontwikkelcyclus en je hebt de extra 30 maanden nodig om het product verder uit te werken.

Als je alleen in Nederland of Europa wilt octrooi aanvragen, dan is de PCT-route waarschijnlijk niet de meest efficiënte keuze. Maar zodra internationale markten in beeld komen, biedt de PCT-procedure een flexibele en goed gestructureerde manier om jouw uitvinding wereldwijd te beschermen.

Hoe wij je helpen met een internationale octrooiaanvraag

Een PCT-aanvraag correct indienen vraagt om vakinhoudelijke kennis van internationale procedures, strategisch inzicht in welke markten relevant zijn voor jouw innovatie, en een nauwkeurige opstelling van de octrooitekst. Wij begeleiden je door het hele traject, van de eerste beoordeling tot en met de nationale fase in de landen van jouw keuze.

Wat wij voor je doen:

Beoordelen of een PCT-aanvraag de juiste route is voor jouw specifieke situatie
Opstellen van een sterke, goed gedocumenteerde octrooiaanvraag via ons Redigendis-platform
Indienen bij het juiste ontvangende bureau
Begeleiden van het internationale nieuwheidsonderzoek en de schriftelijke mening
Adviseren over landenkeuzes en validatie, en correspondentie voeren met de betrokken octrooi-instanties
Coördineren van de nationale fase via ons netwerk van lokale partners wereldwijd

Wil je weten of een PCT-aanvraag de juiste keuze is voor jouw bedrijf? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste strategie voor jouw innovatie.