Je uitvinding internationaal beschermen doe je door een octrooi of patent aan te vragen in de landen waar je bescherming wilt hebben. Octrooibescherming is territoriaal: een Nederlands of Europees octrooi geeft je geen automatische bescherming buiten die regio. Voor internationale dekking gebruik je routes zoals de PCT-procedure of een Europese octrooiaanvraag, afhankelijk van je strategie en budget. Bepaal vooraf in welke landen bescherming commercieel zinvol is, zodat je budget gericht wordt ingezet.
Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over internationale octrooibescherming, zodat je goed voorbereid een keuze kunt maken.
Welke internationale routes bestaan er voor octrooibescherming?
Er zijn vier hoofdroutes om een uitvinding internationaal te beschermen.
- Nationale route: je dient in elk gewenst land afzonderlijk een octrooiaanvraag in. Snel en relatief goedkoop, maar de bescherming geldt alleen in dat specifieke land.
- Europese route via het Europees Octrooibureau (EOB): één aanvraag, waarna het octrooi na verlening in afzonderlijke Europese landen kan worden gevalideerd.
- Unitair octrooi: een optie ná verlening van een Europees octrooi, geldig in de aangesloten EU-landen zonder afzonderlijke validatie per land.
- PCT-route: één internationale aanvraag die de mogelijkheid openhoudt om later ook buiten Europa bescherming aan te vragen, en die extra tijd geeft voor de definitieve landenkeuze.
Welke route het beste bij je past, hangt af van het aantal landen waarin je actief bent of wilt worden, je tijdlijn en je budget. De nationale route is zinvol als je slechts één of twee specifieke landen wilt beschermen. De Europese route is efficiënt voor bescherming in meerdere Europese landen tegelijk. De PCT-route geeft je maximale flexibiliteit: je stelt de definitieve landenkeuze uit terwijl je toch een vroege beschermingsdatum veiligstelt.
Wat is het verschil tussen een PCT-aanvraag en een Europees octrooi?
Een PCT-aanvraag is geen octrooi op zich, maar een internationale aanvraagprocedure die je toegang geeft tot meer dan 150 landen met één indieningsdocument. Een Europees octrooi is een daadwerkelijk verleend octrooi dat na validatie bescherming biedt in de gekozen Europese landen. Het PCT-systeem geeft je meer tijd om te beslissen; het Europees octrooi geeft je een concreet recht.
In de praktijk werken beide routes vaak samen. Je kunt een PCT-aanvraag indienen en vervolgens de Europese fase invoeren via het EOB. Zo combineer je de flexibiliteit van de PCT-route met brede Europese dekking. Na verlening van een Europees octrooi moet je het nog valideren in de afzonderlijke landen waar je bescherming wilt, tenzij je kiest voor een unitair octrooi dat in de aangesloten EU-landen geldig is zonder die stap. Wij begeleiden Europese octrooivalidaties en adviseren over de meest geschikte route voor jouw situatie.
In welke landen moet je je uitvinding laten beschermen?
Je beschermt je uitvinding bij voorkeur in de landen waar je producten verkoopt, waar concurrenten actief zijn of waar je producten worden geproduceerd. Er is geen universeel antwoord: de keuze hangt af van je markt, je businessmodel en de landen waar inbreuk het meest waarschijnlijk is.
Een praktische aanpak is om te beginnen met je kernmarkten en die te combineren met landen waar grote concurrenten gevestigd zijn of produceren. Voor Europese bedrijven zijn dat vaak Nederland, Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Benelux. Voor wereldwijde markten komen de VS, China en Japan daar regelmatig bij. Bedenk daarbij dat octrooibescherming in een land ook betekent dat je inbreukmakers in dat land juridisch kunt aanpakken. Bescherming in een land waar je zelf niets verkoopt maar waar concurrenten produceren, kan dan ook strategisch nuttig zijn. Monitor daarnaast octrooiaanvragen van concurrenten, zodat je tijdig kunt inspelen op ontwikkelingen in jouw technologiegebied.
Hoe werkt de prioriteitsdatum bij internationale octrooiaanvragen?
De prioriteitsdatum is de datum van je eerste octrooiaanvraag in een land. Dien je daarna binnen twaalf maanden een internationale of buitenlandse aanvraag in, dan geldt die eerste datum als uitgangspunt voor de beoordeling van nieuwheid en inventiviteit. Dit beschermt je uitvinding ook in andere landen alsof je op die vroege datum had ingediend.
Dit is een belangrijk mechanisme van het Verdrag van Parijs. Stel: je dient op 1 maart 2026 een Nederlandse octrooiaanvraag in. Je hebt dan tot 1 maart 2027 de tijd om in andere landen of via PCT een aanvraag in te dienen met behoud van die vroege prioriteitsdatum. Publicaties of demonstraties die je na 1 maart 2026 doet, tellen dan niet mee als stand van de techniek voor die buitenlandse aanvragen. Zorg er wel voor dat je die termijn van twaalf maanden niet mist: daarna vervalt het recht op prioriteit en wordt het aanzienlijk moeilijker om brede internationale bescherming te verkrijgen.
Wat kost het om een uitvinding internationaal te beschermen?
De kosten voor internationale octrooibescherming lopen sterk uiteen en hangen af van het aantal landen, de gekozen route en de complexiteit van je uitvinding. Als indicatie kun je voor een eerste aanvraag rekenen op enkele duizenden euro’s. Voor een gemiddeld internationaal gericht traject over de eerste twee jaar bedragen de totale kosten doorgaans circa €10.000 tot €15.000. Dit zijn indicaties; de werkelijke kosten hangen sterk af van jouw specifieke situatie.
Globaal kun je de volgende kostenposten onderscheiden:
- Opstellen en indienen van de aanvraag: kosten voor de octrooigemachtigde en officiële indieningstaksen bij de bevoegde octrooi-instantie
- Internationale fase (PCT): officiële indieningstaksen bij de WIPO, plus zoek- en onderzoekskosten
- Verleningsprocedure: kosten voor correspondentie met de octrooi-instantie en eventuele aanpassingen van de aanvraag
- Nationale of regionale fases: per land of regio apart, inclusief vertaalkosten en lokale gemachtigden
- Validatiekosten: per land verschuldigd na verlening van een Europees octrooi, tenzij gekozen wordt voor een unitair octrooi
- Jaartaksen voor een octrooi of lopende aanvraag: in elk land afzonderlijk te betalen om het octrooi of de aanvraag in stand te houden; de hoogte en het betalingsmoment verschillen per land. Veel landen hanteren de verjaardag van de indieningsdatum of het einde van de maand waarin die datum valt. De VS kennen een afwijkend schema met onderhoudstaksen die pas na verlening verschuldigd zijn. Na de reguliere betalingstermijn geldt in veel landen nog een periode van circa zes maanden waarbinnen betaling met toeslag mogelijk is. In veel landen kan iedere belanghebbende de jaartaks betalen, niet uitsluitend de geregistreerde octrooihouder.
- Administratiekosten: voor het bewaken van vervaldata en het afhandelen van betalingen door een gemachtigde
Internationale octrooibescherming is een investering die je weloverwogen plant. Begin met de markten die het meest relevant zijn voor je bedrijf en breid van daaruit uit. Beoordeel periodiek of de commerciële waarde van een octrooi of patent de verder te betalen jaartaksen nog rechtvaardigt.
Wanneer is het te laat om internationaal een octrooi aan te vragen?
Het is te laat als je uitvinding al openbaar is gemaakt en je geen beroep kunt doen op een prioriteitsdatum. Zodra je uitvinding publiek is — via een publicatie, beurs, demo of verkoop — is deze in juridische zin in principe niet meer nieuw en daarmee in de meeste landen niet meer octrooieerbaar. Sommige landen, zoals de VS, kennen een termijn van twaalf maanden waarbinnen je na eigen openbaarmaking nog een aanvraag kunt indienen, maar de meeste landen kennen deze uitzondering niet.
Wacht dus niet totdat je product al op de markt is. De juiste volgorde is: eerst een octrooi of patent aanvragen, dan publiceren of lanceren. Als je informatie wilt delen met investeerders of partners voordat je een aanvraag hebt ingediend, leg dan vooraf schriftelijk een geheimhoudingsovereenkomst vast. Heb je al een eerste aanvraag ingediend, houd dan de twaalfmaandentermijn voor de internationale aanvraag scherp in de gaten. Na die termijn vervalt je recht op prioriteit en wordt het aanzienlijk moeilijker om brede internationale bescherming te krijgen.
Hoe wij je helpen met internationale octrooibescherming
Bij DOGIO begeleiden we je van je eerste idee tot een volledig uitgerold internationaal octrooiportfolio. Of je nu voor het eerst een octrooi of patent wilt aanvragen of al een nationale aanvraag hebt lopen en die internationaal wilt uitbreiden, we denken met je mee over de meest passende strategie.
Wat we voor je doen:
- Adviseren over de beste route (PCT, Europees octrooi, unitair octrooi of nationaal) voor jouw situatie, inclusief de keuze van landen waar bescherming commercieel zinvol is
- Opstellen en indienen van nationale, Europese en internationale octrooiaanvragen
- Begeleiden van verleningsprocedures en voeren van correspondentie met octrooi-instanties
- Bewaken van prioriteitstermijnen en andere deadlines in de internationale procedure
- Adviseren over en begeleiden van validatie van Europese octrooien in de landen van jouw keuze
- Vertaling van octrooiteksten met inhoudelijke expertise en kwaliteitscontrole
- Administratief afhandelen van jaartaksen voor octrooien en lopende aanvragen, inclusief het bewaken van vervaldata
- Identificeren van relevante octrooiaanvragen van concurrenten via de Innovation Monitor
Wil je weten welke internationale bescherming het beste past bij jouw uitvinding? Neem contact met ons op en we helpen je op weg.