Je beschermt een uitvinding in een samenwerking met een leverancier door eerst een octrooiaanvraag in te dienen, daarna pas details te delen onder een geheimhoudingsovereenkomst en in het leverancierscontract vast te leggen wie eigenaar wordt van de resultaten. Alleen een NDA is meestal niet genoeg. Hieronder lees je welke stappen en afspraken je voor elk moment in de samenwerking nodig hebt.
Wanneer moet je een octrooi aanvragen voordat je een leverancier benadert?
Vraag een octrooi aan voordat je technische details deelt met een leverancier. Een uitvinding moet nieuw zijn om octrooieerbaar te blijven, en nieuw betekent dat niemand ter wereld de uitvinding eerder openbaar maakte. Dat geldt ook voor jouw eigen mededelingen aan een leverancier zonder geheimhoudingsplicht.
Een octrooi vereist drie dingen: nieuwheid, inventiviteit en industriële toepasbaarheid. Europa kent bovendien geen respijtperiode (grace period) zoals sommige andere landen. Heb je eenmaal te veel verteld zonder bescherming, dan kun je dat niet meer terugdraaien. Daarom werkt dit stappenplan het best:
- Bepaal samen met een octrooigemachtigde of je uitvinding aan de voorwaarden voldoet.
- Laat een nieuwheidsonderzoek uitvoeren.
- Dien een octrooiaanvraag in. De indieningsdatum geldt als prioriteitsdatum.
- Pas daarna ga je in gesprek met leveranciers over technische details.
Na indiening heeft je uitvinding de status patent pending. Vanaf dat moment kun je met een gerust gevoel offertes opvragen en prototypes bespreken. Je hebt vanaf de eerste indiening 12 maanden prioriteitsrecht om dezelfde uitvinding ook in andere landen aan te vragen. Die periode geeft je tijd om de markt en je leverancier beter te leren kennen. Wil je weten hoe wij je hierbij helpen? Bekijk dan onze diensten voor octrooiaanvragen.
Is een geheimhoudingsovereenkomst voldoende om een uitvinding te beschermen?
Nee, een geheimhoudingsovereenkomst (NDA) is op zichzelf niet voldoende. Een NDA legt de leverancier een geheimhoudingsplicht op, maar geeft je geen exclusief recht op de uitvinding. Alleen een octrooi stelt je in staat om anderen te verbieden jouw uitvinding bedrijfsmatig toe te passen.
Een NDA blijft wel nuttig, omdat hij vertrouwelijke informatie afschermt zolang je nog geen octrooi hebt aangevraagd of omdat je naast het octrooi ook knowhow deelt. Toch heeft hij duidelijke beperkingen:
- Je moet een schending zelf ontdekken en bewijzen. Er bestaat geen octrooipolitie en ook niemand die jouw geheimhouding bewaakt.
- Een NDA bindt alleen de partij die tekent. Geeft de leverancier informatie door aan een onderaannemer, dan ben je afhankelijk van de afspraken die daarover bestaan.
- Een NDA beschermt niet tegen onafhankelijke ontwikkeling door een ander. Een octrooi doet dat wel.
- Een NDA creëert geen eigendomsrecht en kan dus niets verbieden aan derden die de informatie op een andere manier verkrijgen.
Gebruik de NDA daarom als aanvulling op een octrooiaanvraag en niet als vervanging. Zorg dat hij een duidelijke definitie van vertrouwelijke informatie bevat, een gebruiksbeperking (alleen voor het afgesproken project), een looptijd die ook na afloop van de samenwerking doorloopt en een regeling voor teruggave of vernietiging van documenten.
Wie wordt eigenaar van verbeteringen die de leverancier aanbrengt?
Zonder schriftelijke afspraken bezit elke partij zijn eigen technische bijdrage. Bij een gezamenlijke ontwikkeling kan dat leiden tot gedeeld eigendom van een verbetering, waarbij de leverancier mogelijk rechten krijgt op een octrooi dat voortbouwt op jouw uitvinding. Leg daarom vooraf vast wie eigenaar wordt.
Normaal wordt de uitvinder eigenaar, of de organisatie waarvoor de uitvinder werkt. Als je een leverancier opdracht geeft om iets te ontwikkelen, is het verstandig om afspraken over octrooiaanvragen schriftelijk te maken. Verbeteringen van een bestaand product of proces zijn ook octrooieerbaar. Een leverancier die jouw ontwerp optimaliseert, kan dus een eigen octrooiaanvraag indienen op die optimalisatie.
Een duidelijke regeling voorkomt dit. Je kunt kiezen uit een aantal modellen:
- Overdracht aan jou: alle verbeteringen op jouw uitvinding komen in jouw eigendom, eventueel tegen een vergoeding.
- Licentie terug: de leverancier houdt het eigendom van zijn eigen verbetering, maar geeft jou een exclusieve of niet-exclusieve licentie.
- Gedeeld eigendom: beide partijen zijn eigenaar, met afspraken over wie octrooiaanvragen indient, wie de kosten draagt en wie de uitvinding mag toepassen en in licentie geven.
Het eerste model geeft de meeste zekerheid als je kernuitvinding het uitgangspunt is. Zorg ook dat de medewerkers van de leverancier hun rechten overdragen aan hun werkgever, zodat de keten rond is.
Welke afspraken horen in een leverancierscontract over intellectueel eigendom?
Een leverancierscontract hoort minimaal afspraken te bevatten over eigendom van bestaande en nieuwe IE, gebruiksrechten, geheimhouding, onderaannemers, octrooi- en inbreukkosten en wat er bij beëindiging gebeurt. Zo ligt van tevoren vast wie wat mag, en voorkom je discussie als de samenwerking stopt.
Neem de volgende onderdelen op in je contract:
- Bestaande IE (background IP): leg vast dat jouw uitvinding, tekeningen en knowhow van jou blijven en dat de leverancier ze alleen mag gebruiken voor jouw opdracht.
- Nieuwe IE (foreground IP): bepaal wie eigenaar wordt van resultaten die tijdens de samenwerking ontstaan.
- Gebruiksbeperking: verbied de leverancier om jouw technologie te gebruiken voor eigen producten of voor andere klanten.
- Exclusiviteit en concurrentiebeding: regel of de leverancier vergelijkbare producten voor concurrenten mag maken.
- Onderaannemers: eis toestemming vooraf en laat dezelfde geheimhouding en IE-afspraken doorgeven.
- Melding en inzage: verplicht de leverancier om nieuwe ontdekkingen of verbeteringen direct te melden.
- Vrijwaring: leg vast wie opdraait voor claims van derden over inbreuk.
- Beëindiging: regel teruggave van materiaal, mallen en gegevens, en wat er gebeurt met voorraad.
- Sancties: neem boetebedingen of schadevergoedingsregels op bij schending.
Laat dit contract nakijken door een IE-specialist. Een octrooigemachtigde beoordeelt het technische deel, en een IE-advocaat het juridische deel. Zij werken vaak samen. Heb je vragen over de volgorde van octrooiaanvraag en contract? Neem dan contact op.
Hoe voorkom je dat een leverancier je uitvinding kopieert?
Je voorkomt kopiëren door te zorgen dat de leverancier niets ontvangt wat hij niet nodig heeft, dat je uitvinding juridisch beschermd is en dat je contract sancties bevat. Een combinatie van een octrooi, contractuele afspraken en praktische maatregelen werkt beter dan één enkele maatregel.
Een octrooi geeft je het exclusieve recht om te verbieden dat anderen jouw uitvinding maken, gebruiken, verkopen, op voorraad hebben of invoeren in het land waar het octrooi geldt. Dat recht geldt alleen in landen waar je octrooi hebt aangevraagd en betaald. Kijk dus kritisch naar waar je leverancier produceert en waar jouw afzetmarkt ligt, en kies je landen strategisch. Een leverancier die zijn productie in een land heeft waar je geen octrooi hebt, kan daar legaal kopiëren.
Voeg daar praktische maatregelen aan toe:
- Deel informatie gefaseerd: geef alleen wat nodig is voor de huidige stap.
- Splits de productie: laat kritische onderdelen of de eindassemblage door verschillende partijen doen, zodat niemand het geheel kent.
- Houd eigendom van mallen en gereedschap: leg vast dat deze van jou zijn en jou op verzoek worden teruggegeven.
- Combineer rechten: een octrooi plus modellenrecht en merkenrecht geeft de sterkste bescherming, omdat het zowel de technische oplossing als het uiterlijk en de naam afdekt.
- Controleer de markt: kijk regelmatig of er producten verschijnen die lijken op het jouwe, want het bewaken van je recht ligt bij jou.
Houd er rekening mee dat je octrooi na 18 maanden wordt gepubliceerd en dat de uitvinding dan openbaar beschreven staat. Je bescherming rust dan op het exclusieve recht en niet op geheimhouding.
Wat kun je doen als een leverancier toch inbreuk maakt?
Bij een vermoeden van inbreuk verzamel je eerst bewijs, laat je de claim beoordelen door een octrooigemachtigde en stuur je daarna een ingebrekestelling. Lost dat het niet op, dan kun je een gerechtelijke procedure starten via een IE-advocaat. Je bent zelf verantwoordelijk voor het bewaken en handhaven van je recht.
Een gestructureerde aanpak ziet er zo uit:
- Bewijs verzamelen: bewaar het product, foto’s, facturen, e-mails en contractdocumenten die aantonen dat de leverancier jouw uitvinding gebruikt.
- Inbreuk laten toetsen: een octrooigemachtigde vergelijkt het product met de conclusies van je octrooi, want alleen wat in de conclusies staat, valt onder je bescherming.
- Ingebrekestelling sturen: eis dat de leverancier stopt, informatie geeft over de omvang en eventueel schadevergoeding betaalt. Dit lost veel zaken al op.
- Onderhandelen of procederen: een licentieovereenkomst kan een commercieel verstandige uitkomst zijn. Lukt dat niet, dan schakel je een IE-advocaat in, die vaak samenwerkt met je octrooigemachtigde.
Bedenk dat in Nederland een aangevraagd octrooi automatisch wordt verleend zonder toetsing op geldigheid. De werkelijke geldigheid blijkt pas bij de rechter, en een leverancier kan in een procedure proberen je octrooi nietig te laten verklaren. Een goed opgestelde aanvraag met een solide nieuwheidsonderzoek vooraf vermindert dat risico. Voor Europese octrooien kan het Unified Patent Court (UPC) beslissen over inbreuk en nietigheid bij unitaire octrooien.
Hoe wij je helpen met het beschermen van je uitvinding bij samenwerking met een leverancier
Bij DOGIO Patents begeleiden onze octrooigemachtigden je tijdens het volledige traject, zodat je veilig kunt samenwerken zonder je uitvinding bloot te stellen. Wij combineren meer dan 40 jaar ervaring met ISO 9001-certificering en expertise in mechanica, informatietechnologie en (bio)chemie.
Dit doen we concreet voor je:
- We beoordelen of je uitvinding octrooieerbaar is en voeren een verkennend nieuwheidsonderzoek uit.
- We stellen een professionele octrooiaanvraag op met beschrijving, tekeningen en conclusies, zodat je uitvinding de status patent pending krijgt voordat je met een leverancier om tafel gaat.
- We dienen je aanvraag in via een sterk geautomatiseerd systeem, bijna 24/7 en 7 dagen per week, en gebruiken ons platform Redigendis om het opstellen efficiënt te laten verlopen.
- We denken mee over je beschermingsstrategie, zowel nationaal als Europees, en over de landen waar je leverancier produceert.
- We werken samen met jouw juridische adviseur om de IE-afspraken in je leverancierscontract technisch kloppend te maken.
Wil je weten hoe je jouw uitvinding beschermt voordat je een leverancier benadert? Maak kennis met onze experts in octrooien en plan een gesprek via onze pagina voor patent aanvragen.