Hoe voorkom je dat een concurrent jouw technische innovatie kopieert?

Je voorkomt het kopiëren van een technische innovatie het best door tijdig een octrooi aan te vragen, je uitvinding geheim te houden tot de indiening en vertrouwelijke afspraken vast te leggen met iedereen die ervan weet. Een octrooi geeft je een tijdelijk monopolie van maximaal 20 jaar, waarmee je navolgers juridisch kunt stoppen. Hieronder lees je welke bescherming past, wanneer je indient en wat je doet als een concurrent al kopieert.

Welke vorm van IE-bescherming stopt kopiëren het beste?

Een octrooi stopt het kopiëren van een technische uitvinding het best, omdat het je het exclusieve recht geeft om anderen te verbieden jouw product of proces te maken, te gebruiken, te verkopen, op voorraad te hebben of in te voeren. Andere rechten beschermen andere zaken, dus de keuze hangt af van wat je wilt beschermen.

Een overzicht van de belangrijkste vormen:

  • Octrooirecht: beschermt technische uitvindingen (producten en processen) tot maximaal 20 jaar.
  • Modellenrecht: beschermt het uiterlijk en de vormgeving zonder technische functie, tot maximaal 25 jaar.
  • Merkenrecht: beschermt herkenningstekens zoals je naam en logo, zolang je het merk gebruikt en de vernieuwing betaalt.
  • Auteursrecht: beschermt originele werken, zoals teksten, foto’s en software als werk, automatisch en 70 jaar na het overlijden van de maker.

De combinatie van octrooi, modellenrecht en merkenrecht biedt de sterkste bescherming. Een concurrent kan dan niet alleen je technologie niet overnemen, maar ook je uiterlijk en merknaam niet nabootsen. Heb je technische kennis die je niet openbaar wilt maken, zoals bedrijfsprocessen of recepturen, dan beschermt een octrooi die niet. Een octrooi vraagt namelijk dat je de uitvinding volledig beschrijft, en 18 maanden na indiening wordt de aanvraag gepubliceerd.

Wanneer moet je een octrooi aanvragen om kopiëren te voorkomen?

Vraag een octrooi aan zodra je uitvinding voldoende uitgewerkt is om te beschrijven, maar voordat je er buiten je vertrouwelijke kring over praat of ermee naar buiten treedt. Een uitvinding moet nieuw zijn. Zodra jij of iemand anders de uitvinding openbaar maakt, vervalt die nieuwheid in Europa.

Dit betekent dat je het moment goed moet kiezen:

  • Niet te vroeg: zonder uitgewerkt idee of prototype kun je de uitvinding vaak nog niet goed beschrijven. Na indiening kun je de tekst van de aanvraag bovendien niet meer herschrijven, dus de aanvraag moet meteen volledig en correct zijn.
  • Niet te laat: een pitch, beursbezoek, demo of webpagina kan je nieuwheid onherstelbaar beschadigen. In Europa bestaat geen respijtperiode, behalve bij erkende wereldtentoonstellingen. In landen als de VS, Japan en Zuid-Korea geldt wel een grace period van 6 tot 12 maanden, maar daar kun je in Europa niet op vertrouwen.

Controleer vooraf of je idee al bestaat. Zoek in databases als Espacenet en Google Patents naar bestaande octrooien. Zo voorkom je dat je geld investeert in een aanvraag waarvan de nieuwheid ontbreekt. Een octrooigemachtigde beoordeelt daarnaast of je uitvinding ook inventief genoeg is, dus niet voor de hand liggend voor een gemiddelde vakman. Meer over onze experts in octrooien lees je op onze website.

Hoe deel je informatie veilig met partners en investeerders?

Je deelt informatie veilig door eerst een geheimhoudingsovereenkomst (NDA) te laten tekenen en door pas details te delen nadat je een octrooiaanvraag hebt ingediend. Zo behoud je de nieuwheid van je uitvinding en leg je vast wat de ontvanger met je kennis mag doen.

Handel daarbij volgens deze uitgangspunten:

  1. Dien eerst in, praat daarna. Met een ingediende aanvraag heb je een aanvraagdatum en dus een prioriteitsrecht van 12 maanden voor aanvragen in andere landen.
  2. Teken een NDA. Leg vast welke informatie vertrouwelijk is, hoe lang de geheimhouding geldt en wat de ontvanger niet mag doen met je kennis.
  3. Deel alleen wat nodig is. Een investeerder hoeft vaak niet alle technische details te kennen om het potentieel te beoordelen.
  4. Regel eigendom bij samenwerking. Bij gezamenlijke ontwikkeling bezit elke partij standaard haar eigen deel van de technische bijdrage, tenzij je iets anders afspreekt. Laat je een innovatie door iemand anders uitvoeren, leg dan vooraf de afspraken over de octrooiaanvraag vast.
  5. Let op je medewerkers. Een uitvinding van een werknemer binnen diens functie is in beginsel eigendom van de werkgever, maar maak hierover liever schriftelijke afspraken.

Zo bescherm je ook je knowhow, de praktische kennis rondom je uitvinding die een octrooi niet altijd dekt.

Wat is de sterkte van een octrooi bij navolging?

Een octrooi is sterk bij navolging als het de uitvinding breed genoeg claimt en de geldigheid standhoudt. Bij een inbreuk kun je de concurrent verbieden om je uitvinding bedrijfsmatig toe te passen. De bescherming reikt echter alleen zo ver als de exacte bewoordingen van je conclusies.

Een paar punten bepalen hoe sterk je positie is:

  • Kwaliteit van de conclusies: te smal geformuleerde conclusies laten navolgers ruimte om er met een kleine aanpassing omheen te werken. Daarom loont het om de aanvraag professioneel te laten opstellen.
  • Geldigheid: in Nederland wordt een octrooi na de aanvraagprocedure verleend zonder toetsing op geldigheid. Of het octrooi geldig is, blijkt pas bij een rechter. Een Europees octrooi wordt wel getoetst, wat meer zekerheid geeft.
  • Onderzoek naar de stand van de techniek: een onderzoeksrapport laat vooraf zien hoe sterk je nieuwheid en inventiviteit zijn, zodat je conclusies kunt aanpassen.
  • Looptijd en betaling: een octrooi geldt maximaal 20 jaar na de aanvraagdatum en vervalt als je de instandhoudingstaksen niet op tijd betaalt.

Een octrooi beschermt dus niet automatisch tegen elke vorm van navolging. Je moet het zelf handhaven, en dat vraagt om een goed onderbouwde aanvraag en vaak om een IE-advocaat.

In welke landen is octrooibescherming nodig?

Je hebt octrooibescherming nodig in de landen waar concurrenten produceren, waar je je afzetmarkt verwacht en waar je het octrooi ook kunt handhaven. Een wereldoctrooi bestaat niet, dus je vraagt per land of regio een octrooi aan en betaalt ook per land.

Je hebt drie hoofdroutes:

  • Nationale aanvraag: bijvoorbeeld bij het Octrooicentrum Nederland, alleen geldig in Nederland.
  • Europese aanvraag: één procedure bij het Europees Octrooibureau, waarna je het Europees octrooi in tot ongeveer 38 landen kunt laten gelden. Dat vraagt validatie en vaak vertaling per land.
  • PCT-aanvraag: één internationale aanvraag voor meer dan 150 landen, waarmee je de landenkeuze uitstelt tot 30 maanden na de prioriteitsdatum.

Houd rekening met je budget, want vertaling, validatie en jaarlijkse instandhoudingstaksen tellen snel op. Kies daarom strategisch: dek de landen waar kopiëren je het meest raakt en waar je een inbreuk daadwerkelijk kunt aanpakken. Een octrooi in een land waar je nooit actief wordt, kost geld zonder rendement.

Wat te doen als een concurrent al kopieert?

Als een concurrent je uitvinding al kopieert, verzamel dan eerst bewijs en controleer wat je precies beschermd hebt. Schakel daarna een octrooigemachtigde en een IE-advocaat in om te bepalen of er sprake is van octrooi-inbreuk en welke stappen je het beste zet.

Werk stap voor stap:

  1. Leg het bewijs vast. Bewaar productmonsters, foto’s, websites, aankoopbewijzen en datums van het gebruik door de concurrent.
  2. Toets je octrooi. Beoordeel of het product van de concurrent onder je conclusies valt en of er een octrooi geldt in het land waar de concurrent actief is.
  3. Controleer de geldigheid. Weet dat de concurrent kan stellen dat je octrooi niet nieuw of niet inventief is. Een sterke aanvraag helpt hier.
  4. Kies je aanpak. Je kunt een waarschuwingsbrief sturen, een licentie voorstellen of via de rechter een verbod en schadevergoeding vorderen.

Heb je geen octrooi aangevraagd en is je uitvinding inmiddels openbaar, dan is het octrooi meestal niet meer te halen. Daarom is het belangrijk om de aanvraag voorafgaand aan elke publicatie in te dienen.

Hoe wij helpen met het beschermen van je innovatie

Bij ons begeleiden ervaren octrooigemachtigden je van het eerste idee tot een verleend en gehandhaafd octrooi. We combineren meer dan 40 jaar ervaring met expertise in mechanica, informatietechnologie en (bio)chemie. Daarmee bepalen we samen met jou de beste beschermingsstrategie tegen kopiëren.

Dit kun je van ons verwachten:

  • Een verkennend nieuwheidsonderzoek en een grondige inventarisatie van je uitvinding.
  • Een professioneel opgestelde octrooiaanvraag met beschrijving, tekeningen en conclusies, via ons platform Redigendis.
  • Indiening via een sterk geautomatiseerd systeem waarmee we bijna 24/7 voor je klaarstaan.
  • Ondersteuning bij nationale en Europese procedures en bij de validatie van je Europese octrooi.
  • Advies over merk- en modelregistratie, zodat je de sterkste combinatie van rechten opbouwt.

Bekijk al onze diensten en neem contact met ons op voor een eerste gesprek. Wil je direct aan de slag? Start dan je octrooiaanvraag bij ons, zodat je innovatie beschermd is voordat een concurrent haar kan kopiëren.

Scroll naar boven