Je kunt een uitvinding alleen veilig delen met een potentiële samenwerkingspartner als die partij een geheimhoudingsovereenkomst (NDA) tekent en de uitvinding dus niet openbaar wordt. Zonder geheimhouding kan de openbaarmaking van je uitvinding nieuwheidsschadelijk zijn, waardoor je geen geldig octrooi meer kunt krijgen. De veiligste route is eerst een octrooiaanvraag indienen en dan pas praten.
Europa kent geen algemene respijtperiode, dus een te vroege openbaarmaking is meestal niet meer te herstellen. Hieronder lees je wanneer delen als openbaarmaking telt, wat een NDA wel en niet regelt en hoe je het gesprek met een partner slim aanpakt. Bij twijfel helpen onze experts in octrooien je graag verder.
Wanneer geldt het delen van een uitvinding als openbaarmaking?
Delen geldt als openbaarmaking zodra de informatie toegankelijk is voor iemand die niet aan geheimhouding gebonden is en die persoon de uitvinding op basis daarvan kan nabouwen. Het maakt niet uit of dit schriftelijk, mondeling, via een demonstratie of op internet gebeurt.
Een octrooi vraagt dat je uitvinding nieuw is. Dat betekent dat ze nergens ter wereld openbaar bekend mag zijn vóór de aanvraagdatum. Alles wat voor die datum openbaar toegankelijk is gemaakt, valt onder de stand van de techniek. Denk aan:
- een presentatie op een beurs of tentoonstelling;
- een gepubliceerd artikel, een website of een socialmediapost;
- een demonstratie of testopstelling zonder geheimhouding;
- het op de markt brengen of verkopen van het product.
Ook een gesprek kan nieuwheidsschadelijk zijn. Beslissend is of de ontvanger vrij is om de informatie verder te vertellen en of de informatie volledig genoeg is om de uitvinding uit te voeren. Een vertrouwelijk gesprek met een partij onder geheimhouding telt in principe niet als openbaarmaking.
Biedt een geheimhoudingsovereenkomst voldoende bescherming vóór indiening?
Een geheimhoudingsovereenkomst beschermt je gedeeltelijk. Ze voorkomt dat je uitvinding juridisch openbaar wordt, zolang de ontvanger zich aan de afspraken houdt. Ze geeft je geen octrooi en geen eigendomsrecht op de uitvinding. Een NDA is dus een vangnet, geen vervanging van een octrooiaanvraag.
Een NDA werkt alleen als de ontvanger de informatie ook echt geheimhoudt. Lekt de partij toch informatie, dan kun je schadevergoeding eisen, maar de nieuwheid van je uitvinding is dan mogelijk al verloren. Ook is bewijs vaak lastig: je moet kunnen aantonen wat je deelde, wanneer en met wie.
Een NDA zegt bovendien niets over wie de rechten krijgt op verbeteringen die tijdens de samenwerking ontstaan. Een octrooi geeft je een exclusief recht dat je tegenover iedereen kunt inroepen; een NDA werkt alleen tussen de ondertekenaars. Daarom combineren we geheimhouding het liefst met een ingediende aanvraag.
Welke afspraken horen in een NDA voor uitvinders?
Een goede NDA voor uitvinders omschrijft precies welke informatie vertrouwelijk is, beperkt het gebruik tot het afgesproken doel en legt een duidelijke termijn en sancties vast. Hoe specifieker je de afspraken formuleert, hoe sterker je staat als er iets misgaat.
Neem in elk geval deze punten op:
- Definitie van vertrouwelijke informatie: noem de uitvinding, tekeningen, prototypes en gegevens uitdrukkelijk, ook mondelinge toelichting.
- Beperkt gebruiksdoel: de ontvanger mag de informatie alleen gebruiken om de samenwerking te beoordelen, niet om zelf iets te ontwikkelen.
- Geen doorgifte aan derden: ook niet aan adviseurs of onderaannemers zonder dezelfde geheimhoudingsplicht.
- Looptijd: laat de geheimhouding doorlopen tot minstens na de indiening en publicatie van je octrooiaanvraag.
- Eigendom en verbeteringen: leg vast dat de rechten op jouw uitvinding bij jou blijven en regel wie rechten krijgt op verbeteringen.
- Boetebeding en retour of vernietiging: spreek een boete af bij schending en laat de ontvanger materiaal terugsturen of vernietigen.
Laat je NDA bij voorkeur nakijken door een gespecialiseerde partij. Een standaardsjabloon van internet past zelden bij jouw situatie.
Wat kun je veilig delen en wat beter niet?
Veilig deel je het probleem dat je oplost, de commerciële meerwaarde en algemene, niet-technische informatie. Beter deel je niet: technische details over hoe de uitvinding werkt, tekeningen, formules, prototypes en testresultaten, zolang er geen aanvraag en geen getekende NDA is.
Als vuistregel geldt: kan een vakman met jouw informatie de uitvinding nabouwen, dan is het te veel. Gebruik dit onderscheid:
- Meestal veilig: het marktprobleem, de gewenste voordelen, je bedrijfsplan, je planning en het soort samenwerking dat je zoekt.
- Alleen onder NDA of na indiening: de werking, de opbouw, specifieke materialen of softwareoplossingen en prototypes.
- Nooit vrijgeven zonder bescherming: volledige technische specificaties, productietekeningen en onderzoeksdata.
Houd ook rekening met onbedoelde kanalen, zoals een website, een LinkedIn-post, een subsidieaanvraag of een stand op een beurs. Ook die tellen mee als openbaarmaking.
Moet je eerst octrooi aanvragen voordat je gaat praten?
Ja, het is verstandig eerst een octrooiaanvraag in te dienen voordat je technische details bespreekt met een partner. Met de indiening leg je een aanvraagdatum vast. Alles wat daarna openbaar wordt, kan je nieuwheid niet meer schaden, en je staat sterker in de onderhandeling.
Een eerste aanvraag geeft je bovendien een prioriteitsrecht van twaalf maanden. In die periode kun je in andere landen aanvragen met dezelfde prioriteitsdatum en rustig verder praten met partners en investeerders. Je uitvinding krijgt de status “patent pending”, wat bij gesprekken met partners vertrouwen geeft.
Soms kan een gesprek niet wachten tot de aanvraag klaar is. Dan is een goede NDA het minimum, en deel je alleen wat nodig is voor de eerste beoordeling. Over onze aanpak van octrooiaanvragen en bescherming lees je meer op onze website.
Wat gebeurt er als je de uitvinding al hebt gedeeld?
Heb je de uitvinding al gedeeld zonder geheimhouding of aanvraag, dan hangt het gevolg af van wie het wist en hoeveel ze zagen. Is de informatie openbaar geworden, dan is de nieuwheid in Europa meestal verloren. Is ze alleen met een beperkte kring gedeeld die tot geheimhouding verplicht was, dan kun je vaak nog octrooi aanvragen.
Handel in dat geval snel en systematisch:
- Zet op papier wat je deelde, wanneer, met wie en in welke vorm.
- Controleer of de ontvanger aan geheimhouding gebonden was, bijvoorbeeld via een NDA of een vertrouwelijke relatie.
- Stop met verdere verspreiding en vraag zo nodig dat materiaal wordt verwijderd of teruggestuurd.
- Laat een octrooigemachtigde beoordelen of je nog een geldige aanvraag kunt indienen.
- Dien zo snel mogelijk een aanvraag in als de nieuwheid nog intact is.
Let op de verschillen per land. In de Verenigde Staten, Japan en Zuid-Korea bestaat een respijtperiode van zes tot twaalf maanden, maar in Europa niet, behalve bij erkende wereldtentoonstellingen. Reken er dus niet op dat een late aanvraag nog wordt geaccepteerd.
Hoe wij helpen met het veilig delen van je uitvinding
Wij zorgen dat je uitvinding beschermd is voordat je met een partner om tafel gaat. Onze octrooigemachtigden begeleiden je van het eerste idee tot een ingediende aanvraag en denken mee over de beste volgorde van stappen.
- We doen een verkennend nieuwheidsonderzoek en inventariseren je uitvinding.
- We stellen een professionele aanvraag op, met beschrijving, tekeningen en conclusies.
- We dienen de aanvraag snel in via ons geautomatiseerde systeem en het platform Redigendis.
- We adviseren je over wat je veilig deelt en welke afspraken je met partners maakt.
Wil je weten hoe je je uitvinding beschermt voordat je gaat praten? Neem contact met ons op of vraag direct een octrooiaanvraag aan. We denken graag met je mee.