Een octrooilicentie blijft bij faillissement van een samenwerkingspartner in principe doorlopen, want een faillissement beëindigt een overeenkomst niet automatisch. De curator beheert de boedel en beslist of de licentie wordt voortgezet, opgezegd of meeverkocht. Wat dit voor jou betekent, hangt af van je rol als licentiegever of licentienemer en van de afspraken in je contract.
In dit artikel lees je welke bevoegdheden de curator heeft, hoe onderlicenties en royalty’s ervoor staan en welke stappen je direct neemt.
Kan de curator een octrooilicentie zomaar beëindigen of overdragen?
Nee, de curator kan een octrooilicentie niet zomaar beëindigen of overdragen. Hij is gebonden aan de licentieovereenkomst en aan de wet. Een licentie die vóór het faillissement is gesloten, blijft in beginsel van kracht. De curator mag de overeenkomst wel opzeggen, mits hij de contractuele of wettelijke opzegtermijn in acht neemt.
De Faillissementswet geeft de curator ruimte om wederkerige overeenkomsten te beoordelen. Hij kan de wederpartij vragen of die de overeenkomst wil nakomen. Daarnaast kan hij proberen een octrooi, inclusief de lopende licentie, als onderdeel van de boedel te verkopen. Of een licentie bij zo’n verkoop meegaat, hangt vooral af van de tekst van het contract en van de vraag of de licentie is ingeschreven.
Contractuele bepalingen zoals een verbod op overdracht zonder toestemming (change of control) of een ontbindende voorwaarde bij faillissement beperken de ruimte van de curator. Ze zijn echter niet altijd afdwingbaar tegenover de boedel. Laat daarom per geval beoordelen welke bepalingen standhouden.
Wat is het verschil tussen een failliete licentiegever en licentienemer?
Bij een failliete licentiegever is het octrooi zelf onderdeel van de boedel, en loop je als licentienemer het risico dat het octrooi wordt verkocht of dat de curator de licentie opzegt. Bij een failliete licentienemer ligt het risico bij de gelicentieerde rechten en de betalingsverplichtingen, die de curator kan voortzetten of beëindigen.
Licentiegever failliet
Je hebt als licentienemer een recht op gebruik, maar het octrooi blijft eigendom van de failliete partij. De curator kan het octrooi verkopen aan een derde. Een licentie die op naam is ingeschreven in het octrooiregister, blijft dan meestal gelden tegenover de nieuwe eigenaar. Zonder inschrijving sta je zwakker. Let ook op de vraag wie na het faillissement de jaartaksen betaalt, want een vervallen octrooi maakt je licentie waardeloos.
Licentienemer failliet
Als licentiegever blijf je eigenaar van het octrooi, maar je verliest vaak een betalende partij. De curator kan de licentie voortzetten, zodat de boedel de royalty’s blijft betalen en de licentie eventueel kan overdragen. Kies je zelf voor beëindiging, controleer dan eerst of het contract dat toestaat. Een opzegging in strijd met het contract of de wet kan tot schadeclaims leiden.
Blijven onderlicenties en lopende royalty’s na faillissement geldig?
Onderlicenties en royalty’s blijven in beginsel geldig zolang de hoofdlicentie blijft bestaan. Verdwijnt de hoofdlicentie door opzegging of beëindiging, dan vervalt meestal ook de onderlicentie, omdat die haar recht aan de hoofdlicentie ontleent. Royalty’s die vóór het faillissement zijn opgebouwd, gelden als gewone schuld.
Dit onderscheid heeft grote financiële gevolgen. Achterstallige royalty’s uit de periode vóór het faillissement meld je als concurrente schuldeiser aan bij de curator, en je krijgt vaak slechts een deel uitbetaald. Royalty’s die ontstaan nadat de curator de licentie heeft voortgezet, zijn schulden van de boedel en worden in beginsel volledig voldaan.
Ben je onderlicentienemer, dan hangt je positie af van de vraag of de hoofdlicentiegever toestemming voor onderlicentiëring had gegeven. Zonder die toestemming kan de onderlicentie juridisch kwetsbaar zijn. Controleer dit daarom bij elk contract in je keten.
Welke contractbepalingen beschermen een licentie bij faillissement?
Een licentieovereenkomst beschermt je bij faillissement het best met heldere afspraken over duur, opzegging, overdraagbaarheid en zekerheden. Bepalingen die voor, tijdens en na een faillissement van de wederpartij duidelijk regelen wat er gebeurt, verkleinen het risico dat de curator de licentie eenzijdig beëindigt of de rechten onderbrengt bij een derde.
Neem de volgende afspraken op in je contract:
- Duur en opzegging: een bepaalde looptijd met beperkte opzeggingsgronden maakt de licentie stabieler.
- Overdracht van het octrooi: bepaal dat een nieuwe eigenaar de licentie moet overnemen (kettingbeding).
- Exclusiviteit en gebied: leg vast voor welke markten en toepassingen de licentie geldt.
- Handhaving en onderhoud: regel wie de jaartaksen betaalt en wie bij inbreuk optreedt.
- Royaltyafspraken: leg minimumvergoedingen en een maximale tijd tot marktintroductie vast.
- Informatie- en voorkeursrechten: spreek af dat je bericht krijgt bij dreigende insolventie of verkoop van het octrooi.
Een clausule die de licentie automatisch laat eindigen bij faillissement (ipso facto-clausule) is niet altijd afdwingbaar tegen de curator. Vertrouw daarom niet alleen op zulke bepalingen, maar combineer ze met inschrijving en praktische zekerheden. Onze experts in octrooien helpen je om licentievoorwaarden vooraf zo vast te leggen dat ze in een insolventiesituatie standhouden.
Moet een octrooilicentie worden ingeschreven om tegenover een curator te bestaan?
Inschrijving is niet verplicht om een licentie geldig te maken tussen partijen, maar het versterkt je positie tegenover derden aanzienlijk. Een ingeschreven licentie kun je tegenwerpen aan latere verkrijgers van het octrooi. Zonder inschrijving loop je het risico dat een koper uit de boedel je licentie niet erkent.
Je dient een verzoek tot inschrijving in bij het Octrooicentrum Nederland, met een uittreksel van de overeenkomst of een notarieel gewaarmerkt uittreksel waaruit de gelicentieerde rechten en de strekking daarvan blijken. Eén verzoek kan meerdere licenties van dezelfde persoon omvatten, mits de inschrijving voor alle licenties gelijk is en de nummers worden vermeld. Ontbreken er gegevens, dan krijg je twee maanden om die alsnog aan te leveren. Daarna kan het bureau de behandeling weigeren.
Het advies is eenvoudig: schrijf je licentie altijd in, ook als de wederpartij gezond lijkt. Een faillissement kondigt zich zelden ruim van tevoren aan, en een late inschrijving beschermt je minder goed.
Welke stappen moet een bedrijf direct nemen bij een failliete partner?
Neem direct contact op met de curator, breng je contractuele positie in kaart en meld je vorderingen aan. Zo voorkom je dat termijnen verstrijken en dat de boedel beslissingen neemt zonder jouw belangen te kennen. Snelle, gerichte actie maakt vaak het verschil tussen behoud en verlies van je licentierechten.
- Verzamel alle documenten: licentieovereenkomsten, onderlicenties, betalingsoverzichten en correspondentie.
- Controleer het octrooiregister: kijk of je licentie is ingeschreven en of het octrooi nog in stand is.
- Neem contact op met de curator: vraag of hij de licentie wil voortzetten en stel hem zo nodig een redelijke termijn voor zijn keuze.
- Meld je vordering aan: dien openstaande royalty’s of schadeclaims tijdig in bij de curator.
- Zorg dat het octrooi blijft bestaan: controleer of de jaartaksen zijn betaald en overweeg deze zelf te voldoen als dat je positie beschermt.
- Zet je IE-portfolio op orde: beoordeel welke andere licenties en samenwerkingen aan dezelfde partij zijn gekoppeld.
Heb je vragen over je situatie? Bekijk onze diensten rond intellectueel eigendom voor een overzicht van waar we je bij helpen.
Hoe wij helpen met octrooilicenties en faillissementsrisico’s
Wij ondersteunen je bij het beschermen van je octrooirechten, zodat een faillissement van een partner je innovatie niet in gevaar brengt. Onze octrooigemachtigden combineren technische en juridische kennis, en we werken met ISO 9001-gecertificeerde kwaliteitsprocessen.
- We controleren je octrooiportfolio en de status van je rechten in het register.
- We beoordelen je licentieovereenkomsten op risico’s bij insolventie.
- We helpen je met het aanvragen en onderhouden van octrooien, zodat je zelf eigenaar blijft van je kerninnovaties.
- We adviseren over beschermingsstrategieën waarbij octrooi, modellenrecht en merkenrecht elkaar versterken.
Wil je weten hoe sterk jouw positie is? Neem contact met ons op of start direct via onze pagina over patent aanvragen, dan bespreken we samen de beste aanpak voor jouw situatie.