Mede-octrooihouders dragen de kosten van een gezamenlijk octrooi samen, meestal naar rato van hun aandeel in het octrooi. Wat jullie precies afspreken, staat niet vast in de wet: een goede samenwerkingsovereenkomst bepaalt wie de aanvraag, het onderzoek en de jaartaksen betaalt. Hieronder lees je hoe je dat regelt, wat er gebeurt zonder afspraken en wat je doet als een partner afhaakt.
Wil je hier direct met een specialist over sparren? Bekijk dan onze experts in octrooien.
Hoe kunnen medeaanvragers de octrooikosten onderling verdelen?
Medeaanvragers verdelen de octrooikosten meestal naar rato van hun aandeel in het octrooi, naar rato van hun inbreng in de uitvinding, of met een vaste verdeelsleutel die ze vooraf vastleggen. Welke methode past, hangt af van wie de uitvinding doet, wie ervan profiteert en wie al investeert.
De meest gebruikte verdeelsleutels zijn:
- Gelijke delen: elke partij betaalt een even groot deel, bijvoorbeeld 50/50 bij twee partijen. Dit is eenvoudig en past bij gelijkwaardige partners.
- Naar rato van eigendomsaandeel: wie 70% van het octrooi bezit, draagt 70% van de kosten.
- Naar rato van commercieel gebruik: de partij die het octrooi het meest benut, betaalt een groter deel.
- Eén partij financiert voor: één partner schiet de kosten voor en verrekent die later via opbrengsten of licentiegelden.
Houd bij de verdeling rekening met alle kostenposten. Dat zijn de aanvraagkosten bij Octrooicentrum Nederland (in 2026 geldt voor een Nederlandse aanvraag via OnlineFiling een bedrag van 80 euro, op papier 120 euro), het onderzoek naar de stand van de techniek, het honorarium van de octrooigemachtigde, vertalingen en validaties, en de jaarlijkse instandhoudingstaksen die elk jaar opnieuw verschuldigd zijn.
Wat gebeurt er zonder afspraken over de kosten?
Zonder afspraken kunnen mede-octrooihouders terugvallen op de regels voor gemeenschap uit het Burgerlijk Wetboek. Daarin geldt in beginsel dat deelgenoten in een gemeenschappelijk goed in gelijke mate bijdragen aan de kosten. Dat blijft een kwetsbare basis, omdat het octrooi door de Rijksoctrooiwet extra bijzonderheden kent.
Een gemeenschappelijk octrooi levert zonder duidelijke afspraken vaak discussie op. Wie betaalt de volgende jaartaks? Mag één partij zonder overleg een buitenlandse aanvraag starten en de kosten doorberekenen? Wie beslist of het octrooi blijft bestaan? Dit soort vragen leidt snel tot een conflict, juist wanneer het octrooi waarde krijgt.
Let ook op het risico van verval. Een octrooi is alleen geldig na verlening en alleen zolang de instandhoudingstaksen op tijd binnenkomen. Betaalt niemand op tijd, dan vervalt het octrooi permanent. Dat treft alle mede-eigenaren tegelijk, ook de partij die altijd netjes betaalde.
Wat moet een samenwerkingsovereenkomst over octrooikosten bepalen?
Een samenwerkingsovereenkomst voor een gezamenlijk octrooi moet minimaal vastleggen wie welk deel van de kosten draagt, wie de betalingen uitvoert, hoe jullie beslissen over nieuwe aanvragen en wat er gebeurt bij uitval van een partner. Hoe concreter je dit regelt, hoe minder discussie je later hebt.
Neem in elk geval de volgende punten op:
- Verdeelsleutel: het percentage per partij voor aanvraag-, procedure- en instandhoudingskosten.
- Uitvoerder: welke partij de octrooigemachtigde aanstuurt en de taksen betaalt, en hoe de andere partijen hun deel terugbetalen.
- Termijnen: binnen hoeveel dagen een partij een factuur voldoet.
- Besluitvorming: wie instemt met uitbreiding naar andere landen, de Europese route of het opgeven van het octrooi.
- Opbrengsten: hoe licentie-inkomsten, verkoopopbrengsten en schadevergoedingen uit inbreukzaken worden verdeeld.
- Handhaving: wie de kosten van een inbreukprocedure voorschiet en hoe jullie die verrekenen.
- Uitstap en overdracht: onder welke voorwaarden een partij zijn aandeel mag verkopen, en of de andere partijen een voorkeursrecht krijgen.
Laat deze afspraken opstellen door iemand met kennis van octrooirecht. Op onze dienstenpagina lees je hoe wij je bij het volledige IE-traject begeleiden.
Wat als een mede-eigenaar niet meer wil of kan betalen?
Als een mede-eigenaar niet meer betaalt, kunnen de andere partijen zijn aandeel in de kosten voorschieten om verval te voorkomen en dat bedrag daarna verhalen. Een goede overeenkomst regelt dat vooraf, bijvoorbeeld via een koopoptie op het aandeel van de partij die afhaakt.
Je hebt in zo’n situatie meerdere opties:
- Voorschieten en verrekenen: je betaalt de volledige jaartaks, zodat het octrooi blijft bestaan, en vordert het deel van de ander terug.
- Aandeel overnemen: je koopt het aandeel van de afhakende partij tegen een afgesproken of redelijke prijs.
- Aandeel overdragen aan een derde: mits de overeenkomst dat toestaat en de overige partijen instemmen.
- Octrooi laten vervallen: alleen als alle partijen akkoord gaan en de commerciële waarde ontbreekt.
Let op de termijnen. Instandhoudingstaksen kennen vaste betaaltermijnen en een gemiste termijn kan het octrooi laten vervallen. Spreek daarom een interne betaaltermijn af die ruim voor de wettelijke deadline ligt, zodat je tijd hebt om in te grijpen.
Hoe zijn kosten fiscaal en commercieel te verwerken?
Octrooikosten verwerk je commercieel als investering in een immaterieel actief en fiscaal als kosten of door activering, afhankelijk van jullie situatie. Raadpleeg voor de exacte fiscale behandeling altijd je accountant of belastingadviseur, omdat de uitkomst per bedrijf verschilt.
Een paar punten helpen je bij de planning:
- Administratie: leg per partij vast welk deel van elke kostenpost je draagt, zodat je facturen en doorbelastingen kloppen.
- Doorbelasting: als één partij de kosten voorschiet, maak dan een duidelijke factuur of verrekeningsnota voor de andere partijen.
- Octrooicentrum Nederland: deze overheidsinstantie is niet btw-plichtig, dus je betaalt geen btw over taksen, akten en verzoekschriften. Let wel op nepfacturen: Octrooicentrum Nederland stuurt nooit facturen.
- Waardering: neem het octrooi mee in je bedrijfswaardering en in gesprekken met investeerders, inclusief de afspraken over kostenverdeling.
- Exploitatie: bepaal vroeg hoe jullie opbrengsten uit licenties of verkoop verdelen, zodat de kostenverdeling en de opbrengstverdeling logisch op elkaar aansluiten.
Een heldere verdeling van kosten en opbrengsten maakt een gezamenlijk octrooi ook aantrekkelijker voor licentienemers en kopers, omdat zij direct zien wie bevoegd is te beslissen.
Hoe wij helpen met de kosten van een gezamenlijk octrooi
Een gezamenlijk octrooi vraagt om duidelijke afspraken, een nauwkeurige kostenplanning en iemand die de termijnen bewaakt. Wij nemen dat werk uit handen, zodat jullie je op de samenwerking en de commercialisering richten.
- We stellen samen met jullie een kostenoverzicht op voor aanvraag, onderzoek, validatie en instandhouding.
- We denken mee over de beste beschermingsstrategie, nationaal of Europees, en over de kostenverdeling tussen de partijen.
- We bewaken de termijnen van de jaartaksen, zodat het octrooi niet per ongeluk vervalt.
- We stellen de octrooiaanvraag efficiënt op via ons platform Redigendis en dienen die in met ons geautomatiseerde systeem.
- We werken met ervaren octrooigemachtigden met meer dan 40 jaar gecombineerde ervaring en een ISO 9001-gecertificeerde werkwijze.
Wil je weten wat een gezamenlijk octrooi jullie gaat kosten en hoe jullie dat het slimst verdelen? Neem contact met ons op of start direct via onze pagina patent aanvragen. We denken graag met jullie mee.