Ja, er zijn meerdere subsidies en fiscale regelingen beschikbaar die de kosten van een octrooiaanvraag kunnen verlagen. Denk aan de WBSO, de Innovatiebox en het Europees KMO-fonds. Deze regelingen zijn beschikbaar voor uiteenlopende bedrijven: van start-ups tot gevestigde mkb-ondernemingen. In dit artikel bespreken we welke regelingen voor jou relevant zijn en hoe je ze aanvraagt.
Welke subsidies en regelingen bestaan er voor octrooikosten?
Er zijn in Nederland en Europa meerdere regelingen die de financiële drempel voor het octrooi aanvragen verlagen. De belangrijkste zijn de WBSO (fiscale aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk), de Innovatiebox (verlaagd vennootschapsbelastingtarief op octrooiwinsten), en het Europees KMO-fonds (directe subsidie voor mkb-bedrijven). Daarnaast bieden sommige provincies en gemeenten aanvullende innovatiesubsidies.
Het is nuttig om te weten dat deze regelingen niet altijd direct de aanvraagkosten dekken, maar de financiële last op verschillende manieren verlichten: via belastingvoordelen, terugbetalingen of directe bijdragen. Welke regeling het beste bij jou past, hangt af van de omvang van je bedrijf, je belastingpositie en de fase waarin je innovatietraject zich bevindt.
Wat dekt de WBSO voor octrooiaanvragen?
De WBSO (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk) is een fiscale regeling die je loonkosten en directe kosten voor onderzoek en ontwikkeling verlaagt. De WBSO dekt niet de octrooikosten zelf, maar vergoedt de arbeidsuren die je medewerkers besteden aan het technisch uitwerken van de uitvinding die je wilt octrooieren. Dit bespaart indirect geld dat je vervolgens kunt inzetten voor de aanvraagprocedure.
Je vraagt de WBSO aan bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De regeling geldt voor zowel werkgevers als zelfstandigen. Als zelfstandige ontvang je een vaste aftrek; als werkgever verlaag je de af te dragen loonheffing. De WBSO is daarmee een van de meest toegankelijke regelingen voor bedrijven die actief innoveren en tegelijk hun octrooitraject financieren.
Kunnen mkb-bedrijven gebruikmaken van het Europees KMO-fonds?
Ja, mkb-bedrijven in de EU kunnen gebruikmaken van het Europees KMO-fonds (ook wel SME Fund genoemd). Dit fonds biedt directe financiële steun voor de bescherming van intellectueel eigendom, waaronder octrooiaanvragen. In 2026 vergoedt het fonds een deel van de officiële taksen voor Europese octrooiaanvragen bij het Europees Octrooibureau (EOB), en dekt het ook kosten voor merkregistraties en modelregistraties.
Het KMO-fonds richt zich specifiek op kleine en middelgrote ondernemingen die geregistreerd zijn in een EU-lidstaat. Je vraagt de vouchers aan via het officiële portaal van het EUIPO. De vergoedingen worden uitbetaald als een percentage van de betaalde taksen, tot een vastgesteld maximum per aanvraag. Het is verstandig om de actuele openstellingsperioden in de gaten te houden, want het fonds werkt met jaarlijkse budgetten die snel uitgeput kunnen zijn.
Voor bedrijven die octrooi expertise nodig hebben bij het navigeren door Europese aanvraagprocedures, is het nuttig om samen met een octrooigemachtigde te bekijken welke taksen voor vergoeding in aanmerking komen.
Hoe verlaagt de Innovatiebox de kosten van octrooibescherming?
De Innovatiebox is een fiscale regeling waarmee bedrijven vennootschapsbelasting betalen over winsten die voortvloeien uit zelf ontwikkelde innovaties, waaronder geoctrooieerde uitvindingen. In plaats van het reguliere tarief geldt een verlaagd effectief tarief. Dit verlaagt de totale belastingdruk op inkomsten uit octrooien aanzienlijk, waardoor de netto opbrengst van je innovatie hoger uitvalt.
Om gebruik te maken van de Innovatiebox moet je beschikken over een octrooi of een WBSO-verklaring. De regeling geldt voor winsten die je kunt toerekenen aan de geoctrooieerde technologie. Daarmee biedt de Innovatiebox geen directe subsidie op de aanvraagkosten, maar maakt ze octrooibescherming op de lange termijn financieel aantrekkelijker. Het loont om dit vooraf met een belastingadviseur te bespreken, zodat je de regeling optimaal inzet.
Zijn er subsidies specifiek voor start-ups en scale-ups?
Ja, start-ups en scale-ups kunnen naast de algemene regelingen ook gebruikmaken van specifieke programma’s. Het Europees KMO-fonds is toegankelijk voor alle mkb-bedrijven, inclusief jonge ondernemingen. Daarnaast bieden regionale ontwikkelingsmaatschappijen zoals UNIIQ, ROM Oost Nederland en Invest-NL soms aanvullende financiering voor innovatieve bedrijven in een vroege fase.
Specifiek voor start-ups is het nuttig om te kijken naar:
- MIT-subsidie (Mkb Innovatiestimulering Topsectoren): voor haalbaarheidsstudies en R&D-samenwerkingen
- Eurostars: Europees programma voor innovatieve mkb-bedrijven die internationaal samenwerken
- Vroeg-stadium WBSO: ook voor startende ondernemers met beperkte loonkosten toegankelijk
- Regionale innovatiefondsen: afhankelijk van je provincie of gemeente
Start-ups die hun eerste octrooi aanvragen, profiteren er ook van dat het Europees Octrooibureau kortingen biedt op officiële taksen voor micro-entiteiten en kleine entiteiten. Dit kan de directe aanvraagkosten al met tientallen procenten verlagen.
Hoe vraag je subsidie aan voor een octrooiaanvraag?
De aanpak verschilt per regeling, maar de stappen zijn vergelijkbaar. Eerst stel je vast welke regelingen op jouw bedrijf van toepassing zijn op basis van bedrijfsgrootte, activiteiten en belastingpositie. Daarna verzamel je de benodigde documentatie en dien je de aanvraag in bij de relevante instantie, zoals RVO voor de WBSO of het EUIPO-portaal voor het KMO-fonds.
Een praktische aanpak ziet er zo uit:
- Breng je innovatietraject in kaart: welke activiteiten vallen onder R&D en welke kosten maak je?
- Controleer de openstellingsdata: regelingen zoals het KMO-fonds werken met vaste perioden
- Vraag de WBSO aan vóór de start van het project: je kunt niet achteraf aanvragen
- Dien de octrooiaanvraag in: sommige subsidies vereisen een lopende of ingediende aanvraag als bewijs
- Bewaar alle documentatie: voor controle en verantwoording
Het is verstandig om subsidieaanvragen en octrooiprocedures goed op elkaar af te stemmen, zodat je geen recht op vergoeding misloopt door een verkeerde volgorde.
Hoe wij je helpen met subsidies en octrooiaanvragen
Subsidies en octrooiprocedures lopen vaak parallel, en het is niet altijd eenvoudig om beide trajecten tegelijk te beheren. Wij helpen je als full-service IE-bureau bij het hele traject: van het opstellen van een sterke octrooiaanvraag tot het afstemmen van de timing op beschikbare regelingen. Concreet bieden wij:
- Begeleiding bij het octrooi aanvragen, van eerste idee tot indiening
- Inzicht in welke fiscale regelingen en subsidies op jouw situatie van toepassing zijn
- Coördinatie van Europese octrooivalidaties via ons geautomatiseerde systeem
- Ondersteuning bij het opbouwen van een IE-portfolio dat aansluit bij jouw groeistrategie
Wil je weten welke subsidies voor jouw bedrijf relevant zijn en hoe je een octrooiaanvraag het beste aanpakt? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de mogelijkheden.